Amsterdam, 26 Maart 2000

Beste Max,

Het meeslepende gedeelte uit je NRC-column van vrijdag 24 maart 2000 over het schandelijke programma van Rob Muntz vond ik het volgende: "Het zit hem in die hoed. Een van orthordoxe joden verliest in de vlucht zijn zwarte hoed. De hoed waait hem van het hoofd en komt neer op een natte trambaan, want het heeft geregend. Hij rent er achteraan en probeert zijn hoed op te rapen, maar hij grabbelt eerst mis omdat hij duidelijk in paniek verkeert.
Dat is niet zomaar een scène uit een film van Laurel en.Hardy. Dat beeld is onlosmakelijk verbonden met de concemtratiekampen: lach'ende Duitsers, die een jood de hoed van het hoofd slaan en die enorm staan te lachen als de jood achter zijn weggewaaide hoed aanrent. Alles komt er in samen: antisemitisme, vernedering, machtsmisbruik, dood."
En dan beschrijf je te weten dat je die scène al talloze malen. hebt gezien, zonder geluid, 'een beetje amateuristisch gesneden'.
Wie bevlogen schrijft heeft vaak het gelijk aan zijn zijde, want goed schrijven is een combinatie van stijl en inspirerend gepeins in de bovenkamer. Naar demagogie van jouw talent heb ik dus ongelijk als ik Muntz verdedig.
Maar nu de feiten. Muntz heeft niemand de hoed van het hoofd geslagen en nam zijn gewraakte ontmoeting op in het vrije Oostenrijk van 2000, niet dat van, pak 'm beet, 1938. Als alles aan de Tweede Wereldoorlog wordt gerelateerd wanneer 't om Haider gaat, is 't geen onzin om de reacties te peilen op een verklede malloot die als Führer marcheert. Muntz provoceert die orthodoxe joden niet meer dan 'ie deed met Amerikaanse televisiedominees alleen; die laatsten vormen voor jou nu eenmaal een minder beladen groep.
Allemaal heel begrijpelijk, maar 't vertroebelt de discussie wel en doet jou belanden naast grote denkers als Stephan Sanders en Anil Ramdas. Zou ik niet met evenveel recht en reden kunnen volhouden dat wie niet discrimineert dus ook orthodoxe joden op de korrel mag nemen? En mag ik: mij op mijn beurt afvragen waarom die geplaagde heren Muntz niet gewoon op z'n bek sloegen als ze zich werkelijk bedreigd voelden?
Toen ik het fragment zag was mijn eerste reactie: "Daar komt gedonder van!"
Ik had moeten denken: "Tweede Wereldoorlog! Mag niet!"'
Maar dat dacht ik niet. Die oorlog is namelijk voorbij, al zou je 't in Nederland - waar zo ongeveer iedere discussie wordt teruggebracht tot 'Zou ik bij hem durven onderduiken?' - niet zeggen.
Maar, o we krabbelen voort in een levend Mausoleum waar de Oorlog nooit voorbij gaat, of we doen net of we in de grote wereld leven, waar Haider met argumenten bestreden dient te worden en waar orthodoxe joden van na '45 geen kasplantjes zijn, maar treurigstemmende fundamentalisten, net als hun islamitische of
christelijke broeders in het kwaad. Ik vind jouw verontwaardiging dus selectief, en daardoor iets te In Orde.
Er wordt nogal badinerend, over het programma gedaan. Dat vind ik raar, want dit onderdeel van Waskracht" bleek, net als vorige afleveringen, van een exquise wansmaak. Ik noem wat pareltjes.
Muntz maakte die volksvertegenwoordiger inderdaad effectief belachelijk, zoals 't ook opmerkelijk was dat de Mevrouw in de Konditorei niet opstond vanwege zijn uniform, maar vanwege zijn braken. De scènes in de sneeuw, het ballonnetje "Sieg Haider!" voor het kleine meisje en ja, ook dat gezeul met. die fles Zyklon B, 't was allemaal effectief, ontregelend en in zekere zin shockerend.
HM van den Brink had er "een 'slapeloze' nacht van gehad, maar de directeur hoopte toch vooral dat het geval 'vergeten' zal worden, want heeft zijn baantje lief. Eelco Meuleman (typische NSB-naam) begon een E-mail-actie om Muntz te doen ontslaan en kreeg heel veel bijval. Meneer Duyns maakte gewag van een 'abject' programma. 't Is fijn om te weten dat Muntz' tegenstanders allemaal 't beste met de wereld voor hebben en vooral ook met het in hun ogen altoos lijdende, en (voor hen) hopelijk tot het jaar 3000 gekwelde joodse volk, maar ik zou met zulke vrienden geen vijand meer nodig hebben.
Ik vermoed dus dat je ongelijk had in je' veroordeling van Muntz en weet zeker dat jij niets op hebt met de hierboven beschreven fatsoensrakkers. Maar met jouw gevoel - dat, nogmaals, prachtig verwoord werd - is 't lastig degens kruisen; 't levert geen te bestrijden argument op omdat je je bedient van de nagedachtenis van zes miljoen vermoorde mensen.
Dan houdt iedere discussie op.
Tot nader order ben ik dus van mening dat Muntz en Van de Wint vet ver genoeg gingen om recht in de roos te zitten. Dag!

Lees ook Max Pams column en antwoord op mijn brief en mijn column Führer Muntz