Op televisie verdedigde Frits Barend de grote denker Freek de Jonge met een betoog dat er op neer kwam dat wij hem niet zo lastig moeten vallen met dat slippertje in Carré. Ik keek met stijgende verbazing. Onze zelfbenoemde moraaltheologen staan voortdurend klaar om wie het bombarderen van Servië verdedigt met pek en veren te overladen, en nu wordt de skeptici aangezegd: "Staakt het vuren op Freek de Jonge."
Waarom eigenlijk?
Persoonlijk ben ik geen voorstander van het NATO-ingrijpen omdat 't van Milosevic een held maakt. Ik denk dat wie inderdaad effectief had willen optreden een invasie had moeten voorbereiden. En dat wat er nu gebeurt de opmaat is voor een Derde Wereldoorlog.
Hopelijk heb ik ongelijk.
Maar dat er iets pervers, iets buitengemeen weerzinwekkends zit in al dat "Oorlog lost niks op", staat voor mij buiten kijf. Wie begrijpen wil waarom er voor en tijdens de oorlog zo weinig gebeurde om joden te beschermen, moet nog eens goed luisteren naar De Jonge's kromme redenering. "Staakt het vuren" uit zijn mond stelt Milosevic en de NAVO op hetzelfde voetstuk van agressor. Volgens mij is er in dit geval maar één aanstichter van geweld; Servië. 't Is te makkelijk om met een klemmend beroep op ons geweten lood om oud ijzer te verkopen. Nu ja, als je 't mij vraagt was er aanvankelijk geen Westers veiligheidsbelang met Kosovo gemoeid, en is 't zorgelijk dat de NATO alleen maar kan verliezen. Maar dat is de cynische, zo U wilt 'realistische', van verheven getetter ontdanere denering. Net hoorde ik dat er tot op vandaag vijfendertighonderd Kosovaren zijn vermoord.
En de twijfel bekruipt me weer; gelooft U dat de Kosovaren toen ze de kans kregen geen Serviërs vermoordden? Met andere woorden; wie verdedigen we eigenlijk?
Zijn vijfendertighonderd Kosovaren een Derde Wereldoorlog waard?
Waarom voeren we geen oorlog voor de Koerden in NAVO-bondgenoot Turkije?
Is het woord 'genocide' niet pas van toepassing als er een miljoen mensen over de kling gaat, zoals in Rwanda?
De Jonge was gevraagd om in "Het Laatste Oor" zich te komen verdedigen tegen mijn knipoog naar acties als de zijne, maar liet weten vanuit hotel l' Europe - waar het geweten van de natie verbleef om bij te komen de vermoeienissen en vanwege de schilders thuis - :"Driewerf Neen!". Zijn goed recht, maar waarom eigenlijk zou ìk dan mijn mondje moeten houden, overste Barend?
Frits Barend zat destijds met de riool-jodelaar van Charlerois op schoot en liet die meneer -'mijn beste vriend'- vallen als een baksteen toen bekend werd wie anoniem de kinderen van De Jonge, Heertje en anderen had bedreigd. Je zou kunnen zeggen dat wie zich in zo'n zaak zo jammerlijk vergist heeft, in het vervolg misschien iets minder hoog van de toren moet blazen als 't om kwesties gaat van Goed en Kwaad.
Een kwestie van bescheidenheid en erkenning van gemaakte vergissingen.
Je zou ook kunnen zeggen dat 't nogal pijnlijk was om De Jonge op sleeptouw te zien bij Herman van Veen, en dat alles als bedoelde klap in ons gezicht met een bespottelijk lied dat het slechtste uit de jaren zestig bovenbracht. In wezen was de aktie van De Jonge een trap na naar alle slachtoffers, die niet op deze wereld zijn gezet om miljonairs uit Muiderberg een bevredigd geweten te bezorgen. En alle vergelijkingen met de Holocaust die Freek hanteerde om zijn gelijk te bevestigen, vond ik al net zo stuitend. Er zit iets mis in het door jezelf zo vaak aangeprezen Geweten als je niet begrijpt dat 't nogal smakeloos is om op de voorkant van Het Parool een stukje te schrijven waarin je jezelf opvoert als iemand die in een veewagon op weg gaat naar een vernietigingskamp. Frits Barend is domkop genoeg om zulks niet te zien. Van Freek verwachtte ik iets meer - nu ja - kiesheid.
't Meest zorgelijk nog vind ik die vanzelfsprekende arrogantie: 'Ik sta aan de goeie kant, dus mag me alles permitteren'. Te vrezen valt dat De Jonge zijn handen in onschuld wast. Maar voor mij is de grootste verliezer 'aan het binnenlandse front' - om in zijn terminologie te blijven - de Komiek.
Mijn helden, ze zijn niet meer.