De bedremmelde molshoop
(aflevering 2)

Het is niet de eerste keer dat er gedonder is rondom de distributie van een film van mijn hand, althans, de distributeurs hebben zich eerder opgewonden. Ik herinner mij hoe tegen Het Parool een boycot van de bioscoopladder werd afgekondigd omdat ik in een stukje Simon van Collem - destijds de opgewekte dorpsgek die in Hollywood op bezoek mocht voor tv - had laten sterven vanwege een teveel aan Bekende Nederlanders die zich over hem heen bogen. Van Collem stierf bij de première van een Bond-film - of was 't tijdens een persvertoning? - aan een hartaanval en in de Bladen kon je een paar dagen later een stuk of tien BN'ers lezen die desgevraagd gretig uitlegden de laatste seconden van Simon te hebben meegemaakt, zijn das te hebben losgemaakt en de knoopjes van zijn overhemd. In mijn stukje was de arme man geheel bedolven geraakt onder zorgzame BN'rs en zodoende gestikt.
UIP-filmdistributeur Max van Praag was in die tijd net getrouwd met een opblaaspop uit Californië. Ik kwam hem met het vrouw'tje tegen op straat, zelf in gezelschap van de moeder van mijn kind. Volgens Mevrouw Van Praag was ons kind 'een monster', net als ik. Max stond er verontwaardigd bij te knikken. In zijn functie als stroman voor de Amerikanen mag Max postzegels likken en enveloppen tellen, maar ik kreeg als buitenstander geamuseerd de indruk dat mijn beschrijving van het pittoreske sterven van zijn vriend Simon, Max harder had aangegrepen dan zakelijk gezien noodzakelijk was. Enfin, samen met een boekhouder van de maffia die in die jaren het Cannon-concern bestierde, Jan Bruinstroop, kondigde Max een boycot af tegen Het Parool; geen advertenties meer voor komende films, geen aankondigingen, geen bioscoopladder. Het scheelde tonnen en binnen een week
was ik weg als columnist, want een toch al verlies gevende krant die graag mocht babbelen over het Vrije Woord, maar toch liever de centjes van de adverteerders pakt, kan pennetjes als de mijne missen als kiespijn. Zowel toenmalig Chef Kunst Mathijs van Nieuwkerk als hoofdredacteur Sytze van der Zee waren bijzonder opgelucht dat het gedonder nu afgelopen was en verheugden zich op de terugkeer van de advertenties.
Gut, dacht ik: Wat nu? 'Wat nu?' werd de krant op Zondag. Soms zag ik nog voor me de haat op het vertrokken gezicht van meneer en mevrouw Van Praag. In mijn onschuld besloot ik de lof van Mevrouw te zingen die wel tot advertentieboycots mòest leiden, ware het niet dat niemand in de Krant op Zondag wilde adverteren, zodat er weinig te boycotten viel. Ik beschreef Mevrouw van Praag als 'een geplastificeerde mummie' wier gefacelifte ogen met luciferstokjes moesten worden
opengehouden. Ik beschreef hoe we haar aan kunnen treffen in de bar van "Américain", 'alwaar zij voor een donut met je mee naar boven gaat om haar kunstgebit uit te doen teneinde de Nederlands-Amerikaanse vriendschap te bevorderen'. Ik had er aardigheid in. Max minder, geloof ik.
Als Max van Praag ter sprake komt, valt San Fu Maltha mij altijd bij: "Max is inderdaad een zak." Nu ik weet dat San Fu ook een zak is, maar op een andere manier, zou het makkelijk voor mij wezen om beide heren op één hoop te gooien, maar dat zou geen recht doen aan Max, die een zware penopauze moet doorstaan met een zeurende, kijvende helleveeg van een vrouw, inderdaad te jong voor Max, die het allemaal niet meer zo kan bijbenen en thans overal zegt dat het trouwen
van een jongere vrouw ook een plaag kan wezen. Van Praag was buitengewoon verheugd over mijn publicitaire begeleiding van de Heer Maltha. Van Praag werd aan mij aldus geciteerd: "Ik hoef niets meer te doen aan San Fu. Die valt vanzelf om.
"Toen Maltha en Van Praag elkaar deze week tegenkwamen bij de Nederlandse Filmdagen was er een zekere verbroedering. Van Praag: "Nu weet jij ook 'ns hoe het is om door Van Gogh aangepakt te worden."
Maltha: "Er stroomt wat Chinees bloed door mijn aderen. Ik wacht tot mijn tijd komt om Van Gogh te pakken."
Ik teken deze citaten op uit de mond van distributeur Jean Heil, die bij het gesprek aanwezig was. Ik ben blij dat ik Van Praag en Maltha een moment van gedeelde bespiegeling heb mogen bezorgen. Dankzij Maltha is er nu een hoop gedonder rondom het monopolie op grote zalen in de Randstad van Pathé. De film Cool, die binnenkort voor een Euro te zien zal zijn bij Internet-provider Tiscali, draaide daardoor in Den Haag bijvoorbeeld in Babylon alleen om vier uur 's middags. "Ik ga niet op m'n knieën voor Daniëla Koot", wordt Maltha geciteerd. Mevrouw Koot is de vliegende keep van het paniekvoetbal dat nu bij Pathé wordt gespeeld in de vorm van afgemeten "Geen Commentaar"'s. Het stuk in NRC-Handelsblad dat afgelopen Zaterdag aan de kwestie gewijd was bloeide van het laffe gedoe van Koot en de haren bepaald op. Tip voor Pathé; op een gegeven moment is het niet zozeer cool om 'Geen commentaar' te geven alswel een blijk van klappertandende paniek, voortvloeiend uit incompetentie. Hullie van Pathé kunnen beter gewoon hun mondje roeren. Maltha heeft overal rondgebeld om mijn persoon'tje geboycot te krijgen; 'boycot' is het woord dat mijn correspondenten aanhalen. Hoewel je nooit precies weet wat er voor schade in gefluister wordt aangericht, doet 't me deugd om te kunnen melden dat de directie van Tiscali niet op Maltha's verzoek is ingegaan. De chaos bij Maltha's A-film is zo groot dat mijn beschrijving verleden week van 'vijftig mensen die vlijtig langs elkaar heen werken' door het personeel zelve van harte wordt onderschreven. Drie van hen hebben mij gebeld om hun instemming te betuigen. En hun medewerking; zo bezit ik thans een copie van het maandoverzicht van A-film, een cijfermatige opsomming van inkomsten en uitgaven bij Maltha's bedrijf waaruit blijkt dat er maar twee maanden per jaar met winst wordt gewerkt. Het gaat er natuurlijk om hoe groot die winst dan is; genoeg om de verliezen weg te werken?
De sfeer op kantoor schijnt wat gedrukt te zijn en dat is jammer natuurlijk.
Maltha heeft tegenover zijn personeel gezworen dat 'ie 'die klootzak' - ikke dus - 'kapot' zal maken. Vol verwachting klopt mijn hart en ondertussen probeer ik de schade te becijferen die Maltha Pathé heeft aangebracht; een klacht bij de NMA, brieven van Kamerleden, Peter R. de Vries die op tv uitlegt dat Cool een indringend portret geeft van een bepaald slag criminele jongeren...Maltha heeft
zich gek gelachen toen ik nog alleen over Pathé schreef. Nu zweert hij dure wraak. Tsjaa...Ventje toch!
Wat vooral opvalt is het gebrek aan raffinement dat Maltha ten toon spreidt.
Mijn partner in crime, Gijs van de Westerlaken, kan hem goed nadoen: "Door met Theo te werken zullen bepaalde vrienden je komen te ontvallen en andere vrienden zullen minder toeschietelijk worden!" Het leek Baantjer wel. San Fu, als je mij te grazen wilt nemen, denk dan eerst even goed na waar en hoe? Ik begrijp best dat het een hele schok voor je was om nu 'ns tegengesproken te worden, maar zó paniekerig hoeft 't toch niet? Als er dan toch gevochten moet worden - ik heb daar grote moeite mee, want ben van nature van het harmoniemodel -, mag de tegenstand dan een beetje op niveau zijn, zodat ik niet het gevoel krijg voortdurend een C-pupil te overspelen? Is dit nu de gevreesde San Fu Maltha, 'de machtigste man van de Nederlandse Filmwereld'? Ik ben teleurgesteld. Binnenkort komt de serie "Medea" bij de AVRO om tv, vanaf 7 Januari 2005 wekelijks rond 22 uur 30, de film "06/05" gaat 15 December in première bij Tiscali en gaat via het
net heel Europa over en in Januari draai ik de lesbische road-movie met Katja Schuurman en Tara Elders, naar een briljant scenario van Ronald Giphart: "Bad".
Jean Heil zal die film distribueren; "Bad" zal niet worden aangeboden bij Pathé.
En daarna, dames en heren, gaat meneer Van Gogh onder hartelijke dankzegging aan de Heer Maltha en de firma Pathé over op het draaien van Engelstalige films, waarvan het eerste budget zo goed als rond is, want ik werk nu eenmaal snel en goedkoop. "Medea", waarvan tijdens de filmdagen twee afleveringen werden vertoond, met groot applaus ontvangen, is met lof overladen door mensen die er verstand van hebben, ik kan het ook niet helpen. Geen Nederlandse films meer, want of het nu de subsidiegevers zijn, corrupte recensenten als van Het Parool, de Pathé'tjes of San Fu's, ze zullen er alles aan doen om me tegen te houden. Ik krijg spit in m'n rug van het buigen voor de pygmeeën - vooral voor Maltha moet ik wel heel diep bukken -, maar hoe vermakelijk ook, verlies aan energie is het ook, energie die beter besteed kan worden. Juist daarom, San Fu, ben ik je heel dankbaar. Jij bent 'een bijzonder inspirerende man', zoals ik aan de Volkskrant mocht melden en dankzij jou raak ik nu verlost van het riool waarvan jij de putdeksel beheert. Want jij stinkt niet alleen uit je mond, San Fu.
Mensen die het goed met mij voorhebben, houden me voor: "Hou nou op, alsjeblieft.
"Maar ja, ìk ben toch niet begonnen? Een asbak is om je sigaret in te doven, niet om je druk over te maken, en zo wilde ik dan ook omgaan met de heren Godérie en Maltha. Godérie maakt zich met zijn nieuwe tv-programma zo belachelijk, daar valt voor mij geen eer aan te behalen. En San Fu...het zou niet verstandig van hem zijn om met die oproep om mijn persoon'tje te boycotten door te gaan, want het is niet sympathiek, hoezeer sommigen mij ook haten, en uiteindelijk contraproductief. Het is dan ook met een zekere ontroering dat ik hier mag aankondigen dat San Fu Maltha vijftigduizend Euro gaat overmaken naar de Glen Mills-school in Wezep, als gebaar van goede wil en bij wijze van verontschuldiging voor het kapot maken van de film "Cool". Maltha meent terecht dat de jongens van die school beter verdiend hebben. Hoe de geplaagde distributeur ook over mij denkt, het pleit voor hem dat 'ie, anders dan de firma Pathé, zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid neemt. Hulde! Wie onze San Fu wil feliciteren, belle hem: 06-53441220. En wilt U hem dan de hartelijke groeten doen van Theo?

Theo van Gogh

Meer over deze problematiek: De bedremmelde molshoop (aflevering 1) en De Machtige.

•   Ha die Theo,

Benieuwd of je dit stukje integraal plaatst, laat 'ns kijken.

Ik ben in de min of meer gezegende positie dat ik zowel jouw handel en wandel als die van de door jou volop geprezen San Fa Maltha de laatste tijd van dichtbij volg.
Als het gaat om ervaringsdeskundigheid doe ik volop mee, ik weet hoe makkelijk het is om met de gave van het woord emmers stront over Jan en alleman uit te storten, ik heb dat de afgelopen tien jaren - en langer - ervaren. De eerste de best boerenlul die zijn al dan niet volledige denkvermogen op 50% gebruikt, komt er al mee weg, mits geroepen. En het Internet roept iedereen, dus ook jou. Als een driejarige heb je plaats genomen, midden in de snoeptrommel en je hebt het reuze naar je zin.
Als iedereen jou nu voortdurend naait, want zo gaat het als ik je stukjes lees, al je hele werkzame leven, dan maakt jou dat een nymfomaan of hoer. Je mag zelf kiezen, maar als het steeds gebeurt, dan zoek je het toch echt zelf op.

Maar misschien wordt je toch ook gewoon minder genaaid dan je zelf denkt. Als iets anders loopt dan jij dacht of verwachtte, dan betekent dat natuurlijk niet dat je genaaid bent. Het liep gewoon anders, dat moet je met je schat aan ervaring op dat terrein herkennen.

Waarom dan toch steeds alles en iedereen afgezeken? OK, je wint prijzen genoeg maar je films zijn geen blockbusters, nooit geweest en dat zal mij persoonlijk een zorg zijn. It runs in your family en het komt laat uiteindelijk allemaal goed. Je hebt wel een publiek nodig - jij nog meer dan een ander - en als dat weg blijft zegt dat iets over je werk, in elk geval over je inschatting van wat het grote publiek wil zien. Daar had je Cool! niet voor nodig.

Cool!. Het loopt anders dan je dacht en hoopte en en dat ligt volgens jou maar aan een persoon: San Fu Maltha. Je haalt er alles bij wat je kunt bedenken tot en met z'n gezin en zoveeljarig huwelijk. En daarmee ga je veel te ver, het heeft er namelijk geen zak mee te maken. Je meent een afspraak met hem te hebben over zoveel schermen en die zijn er niet gekomen. Ben ik nou zo dom - ongetwijfeld - maar San Fu heeft geen schermen dus die afspraak kun je helemaal niet maken, jij niet en hij niet. Hij heeft films en kan proberen, dat lijkt me de aard van het beestje, om die op zoveel schermen te krijgen. Daarvoor is hij wel afhankelijk van de eigenaars van die schermen, van Pathe dus bijvoorbeeld. En stel nou eens dat Goderie een rekening met jou heeft openstaan, dan moet juist jij begrijpen dat 'ie 'm nu even vereffent, je zit zelf niet anders in elkaar. Sterker nog, je kunt niet zonder openstaande rekeningen, ze vullen je leven en dat heeft dwangmatige trekjes. Deurwaarder, is dat niks voor je?

Ik vind Cool! een goede film, ik heb me geamuseerd. Zoals je weet heb ik 'm bijna niet gezien want in Scheveningen hebben een kleine 2000 man ruim drie kwartier naar een leeg scherm kunnen kijken. Om 20.00 uur aangekondigd kwamen om 20.45 uur de eerste beelden. Weet je waarom? Omdat jij me genaaid hebt want in de zaal waarin jij met je fine fleur zat liepen de toespraken nogal uit. Dat wist jouw zaaltje maar dat wisten die andere 2000 gasten in de andere zalen niet, ik had zoiets van om 21.00 uur ben ik weg. Ik begrijp dat jij de premiere buiten San Fu-om hebt geregeld, dat was dan toch tamelijk knudde, ik voel me belazerd. Of liep er gewoon iets anders dan gedacht?

Het is bizar dat je San Fu beschuldigt van nogal wat gedrag dat ik eerder bij jou herken dan bij hem. In het ergste geval zijn jullie gewoon hetzelfde: eigenwijze, talentvolle, niet onaardige persoonlijkheden in het Nederlandse filmlandschap met een drive die wat minder zou kunnen. Jullie zouden die talenten moeten bundelen, daar zou een hoop moois van kunnen komen.

Maar daar gaat natuurlijk niet gebeuren door dat hufterige gedrag van je. Ik heb het je laatst in je gezicht gezegd: ik had je tien jaar niet gezien of gesproken maar de enige progressie die ik in je zie is dat je digitaal draait. En dat is net zo knap als toen ik in 1987 HP voor het eerst DTP-de: een kunstje, maar na een paar jaar kan iedereen het.

Ik zie San Fu nog wel toegeven dat hij misschien een inschattingsfout heeft gemaakt door jou zoveel schermen te 'beloven', met de beste bedoelingen. Maar kun jij het opbrengen om - waarschijnlijk voor het eerst in je leven - toe te geven dat je nu veel te ver bent gegaan? Al die jaknikkers in jouw beschermde omgeving slaan je heus wel op je schouders, maar de boze buitenwereld, ben je al zover?

Het lijkt mij dat ik er als filmfan voordeel bij kan hebben als Nederlands meest controversiele filmer door een deur kan met Nederlands meest controversiele filmdistributeur, daarom schrijf ik dit stukje
Zoals gezegd, ik ken San Fu ook al erg lang en ik vind hem een aardige, want eigenwijze vent die op zijn blaren zit als het niet anders kan maar ook geniet van de dingen die hij neerzet en dat zijn er nogal wat. Ik heb nog nooit ruzie met hem gehad wat niet hetzelfde is als het altijd met elkaar eens zijn. Toen hij ernaar vroeg heb ik hem verteld wat ik vond: ik vind Cool! een goede film en - zoals je weet - bezondig ik me er op dit moment aan om als je onbezoldigde buitendienstmedewerker een alternatief vertoningscircuit op te zetten.

Jou ken ik ongeveer net zo lang, ik heb nog altijd een tamelijk schuchter blond engeltje van een kilo of 70 voor ogen in Vertigo toen we daar ooit met SKOOP een borrel hielden. Die deed z'n mond niet open, waar is het misgegaan? Met die uitslaande brand die je nu bent maak je mooie films maar het zou nog mooier zijn als er meer mensen ze zouden kunnen zien. Of je dat nou leuk vindt of niet, je komt van je eiland niet af als je al die boten voortdurend verbrandt.

En begin nou niet te eikelen of vrijheid van meningsuiting, corruptie, molshopen en god mag weten wat nog meer. Gewoon een iets grotere jongen worden, je kunt het.

Hans van Brussel

•   San Fu Maltha durft zelf niet te mailen naar De Gezonde Roker, dus daarom overlegt Hans van Brussel van te voren met de geplaagde distributeur.
Zet 'm op jongens!

Theo van Gogh

•   Zeg Van Gogh,

Zoals ik je net al uitgebreid telefonisch vertelde overleg ik niet met San Fu over wat ik je schrijf en wat ik van je vind. Je kent de chronologie, ik heb je aangeboden om dat zonodig nog even te checken in m'n Outlook. Om precies te zijn was het Hans Nieuwkerken, zeg maar: van jouw sponsorcoördinator voor Cool!, die me op je stuk wees. Ik heb het gelezen en gereageerd. San Fu heb ik pas op de hoogte gesteld toen ik hem 's middags aan de telefoon had. Maar toen stond mijn reactie al lang op je site. Spaghetti western in de grachtergordel, is dat wat voor je. Kun je lekker lang uit je heup schieten.

Niettemin, met vriendelijke groet,

Hans van Brussel

•   Goh... Wat boeiend, al dit soort kleine privéprobleempjes van Theo van Gogh. Moet dit nu werkelijk aan het gansche volk worden gemeld? En wie zou dit eigenlijk interessant vinden? Bekende personen gebruiken m.i. iets te vaak de publieke media voor privézaken.

Th. P. M. van Es

•   Maak je niet zo druk Theo,

Binnenkort gaan de bioskopen toch wel naar de kloten, de helft van Nederland gaat, sinds je niet meer mag roken, niet meer.

Westerman

•   Beste Theo,

Met buitengewoon veel plezier je vlammende betoog gelezen over de bedremmelde molshoop.
Don't stop!!!

Met hartelijke groet van uit Londen
Jaap Zweinenberg

•   Geachte heer van Gogh,

Als kind wilde ik brandweerman worden. Is niet gelukt. Toch ben ik redelijk geslaagd in een ander beroep.
Het is duidelijk dat u "film"-maker wilde worden. Ook u bent niet geslaagd. Had dus iets anders gekozen!!!!
U schijnt een aantal films gemaakt te hebben. Bij navraag op elke plaats zal niemand de titel van een film van uw hand kunnen noemen.
U maakt nu een verschrikkelijk kabaal over het feit dat uw laatste film ("Cool") door de distributie maatschappijen geboycot wordt. Dit is een heel goedkoop excuus. Uw film is gewoon te slecht, te goedkoop, en te ordinair gericht op de opinie van het publiek waaruit u uw massale bijdrage hoopt te vinden. Zelfs dit is niet het geval en u denkt de oorzaak te vinden in het feit dat u door anderen genaaid wordt in uw streven om äls Nederlandse "filmmaker" op de nationale agenda geplaatst te worden.
Als "film"maker of regisseur bent u dus in alle opzichten door het ijs gezakt. Het pleit ook niet voor u dat u alle critici die (terecht) uw "prestaties" de grond in boren. Uw reakties hierop spreken voor zichzelf.
Waar ik veel respekt voor heb is het feit dat ik begrepen heb dat u grotendeels (of geheel???) de kosten van de produktie van uw films zelf financieert. Ik heb dit week-end een aantal films gezien op TV welke blijken te zijn uitverkoren uit een 34-tal inzendingen.!!!!. Onvoorstelbaar!!!!. De lef (en de durf) waarmee een producent dit soort films waagt in te zenden in de verwachting mee te dingen in de veronderstelling een goed produkt te hebben gemaakt geeft al te kennen wat het niveau is van de overige 30 inzenders waarvan het produkt zelfs niet in aan merking kwam om in dit programma vertoond, en zelfs niet vermeld te worden. Wat ik mij nu afvraag is : hebben al deze filmmakers hun wanprodukt zelf gefinancieerd, of hebben wij in de vorm van subsiedies hen in staat gesteld om volgende misbaksels te produceren.!!
We zullen het wel weer zien. Ik lees uw (Theo"s) bijdragen altijd met veel genoegen (en vaak ook met support). Ik snap alleen niet waar uw verschrikkelijke haat tegen de film/televisie industrie vandaan komt.

Toch, met hoogachting,
Bas W. Verhoeven.
Oosterhout,


•    Hallo Theo,

Ik ken die Japanner niet maar je neemt hem flink te grazen.
Kijk maar uit voor zijn " keris Pusaka"
Wel jammer dat die films allemaal engels worden maar ik denk dat Katja dat ook wel kan lullen of dat zusje van der.
Van niet zuipen wordt je trouwens niet perse gezelliger.

tabee,
Michel v


•    Aangaande de column 'De bedremmelde molshoop (Aflevering 2)'

Hallo Theo,

K heb net (di 28 sept na 0:30u) spontaan gebeld naar het GSM-nr van San Fu dat je in je column vermelde. Hij nam op! Ik feliciteerde hem kort met jouw column. Hij vroeg wie ik was. Ik noemde m'n naam en zei dat sommige studenten zoals ik, vanuit studie Communicatie, respect hebben voor een Vaardige Pen. Fu zei daarop dat de stukken eigenlijk meer voor studies Psychologie zijn. Heb daarop meteen een sms gestuurd dat het 'tactisch is op te nemen', en 'mocht dit bewijzen dat Fu idd neutraler is dan Theo's stuk doet vermoeden, ik maar hoop dat Fu ons Nederlanders een film als COOL gunt, en prive-ruzies met Theo ook prive oplost'.

Hartelijke groet Theo, en blijf je Grote Lijn volgen.

Johan Houkes