Aan de voorzitter van de Stichting Media en Democratie

Gouda, 29 maart 2004

Geachte mevrouw Swaab,

Als ik het goed begrepen heb, zegt u van uzelf dat u integer bent. Tenminste "wij zijn een klein groepje mensen, maar wel een integer groepje" zegt u als voorzitter van de stichting Media en Democratie. Dat moet u niet doen. Bram Peper zei ook van zichzelf dat hij integer was toen hij met z'n hand in de kas betrapt werd. Een oordeel over integriteit moet je aan anderen overlaten. U zegt toch ook niet van uzelf dat u grappig, intelligent of knap – u lijkt niet echt op Katja - bent? Bovendien, u bent al heel lang advocate en was Deken in Amsterdam en bent nu zelfs lid van het Hof van Discipline. U weet toch dat ze in Wales ieder jaar een wedstrijd houden wie het beste kan liegen en dat het reglement niet alleen politici maar ook advocaten uitsluit van deelname? Het is tenslotte een wedstrijd voor amateurs en voor geloofwaardigheid en integriteit zit u al jarenlang in de verkeerde branche. Maar je ziet het bijvoorbeeld ook aan zo´n mijnheer Kok. Zoals alle socialisten, vooral gedreven door scheve ogen en platte jaloezie haalde hij twee jaar geleden nog fel uit naar de graaiende en snaaiende top van het bedrijfsleven. Het vleesgeworden symbool van betrouwbaarheid en fatsoen leek echt boos. Maar een commissariaat doet in die kringen wonderen. De volledige omslag kwam al binnen twee jaar toen ING bestuurder Kist - ook al last van scheve ogen - zich qua beloning misdeeld en achtergesteld voelde bij zijn collega's in het buitenland. Gelukkig werd dit grote onrecht mede dankzij commissaris Kok met een salarisverhoging van 64% rechtgezet zodat mijnheer Kist weer z´n boodschappen kan betalen en zich hopelijk een beetje prettiger voelt. Kist cs doen wat ze al jaren doen, zakken vullen en zich nergens voor schamen maar het ergst zijn de vele "integere" Koks, de rasechte opportunisten – bijna altijd oudvakbondsleiders - die voor een paar euro's te koop zijn.

Het is dus een boeiende vraag waarom ze uitgerekend u voorzitter hebben gemaakt van een stichting die grootaandeelhouder is van de PCM en waakhond van een pluriforme opiniërende pers. Zoals Kok graag soberheid zag, zou u graag willen "bevorderen dat journalisten beter feiten onderzoek doen" omdat er klachten zouden zijn "dat de feiten worden verontachtzaamd" zoals volgens u gebleken was bijvoorbeeld bij de rol van de media in Srebrenica (VK). Nu dacht ik dat daar vooral de bewapening en de risico´s door Relus ter Beek verontachtzaamd waren, maar ik begrijp dat ook u vindt dat de pers zo´n van Kemenade(ook al zo'n integere man) best wat harder had mogen aanpakken vanwege diens zielige poging om de feiten in dat drama politiek toe te willen dekken.
Hoewel…u bent mij net iets teveel advocate, een beroep dat toch vooral gekenmerkt wordt door onbetrouwbaarheid, arrogantie, vaagheid, ongegeneerd graaien (sorry declareren) maar vooral door geslotenheid. De meeste advocaten hebben namelijk de pest aan openheid en juiste feiten, vooral dekens en leden van het Hof van Discipline. Daar kom je alleen maar in na gebleken geschiktheid om feiten te verontachtzamen om zo het meest schofterige gedrag van de amices binnenskamers te houden. "Ik streef de macht niet na en ook niet het geld" zegt u als oud-deken en als voorzitter van diverse clubs. En met o.a. uw commissariaat bij de Nederlandse Bank geeft u niet alleen aan wat uw opvatting is over een onafhankelijke advocaat, maar wilt u kennelijk ook uw afkeer van macht en geld benadrukken. Juist uw succes in advocatenland maakt u verdacht als voorzitter van een stichting die erop toe moet zien dat in kranten niet uitsluitend his masters voice gehoord wordt of "feiten verontachtzaamd worden".

In 1997 wilde ik met anderen een feitenonderzoek doen bij "uw" Hof van Discipline, ook al zo´n klein groepje mensen en ook al zo integer. We wilden inzage in 10 jaargangen openbare tuchtrechtuitspraken om zodoende een kieswijzer samen te stellen met plussen en minnen zodat de rechtzoekende kon zien welk kantoor met een vork declareert, welke advocaat samen met de tegenpartij onder een hoedje speelt of waar je moet zijn als je een echt louche type zoekt die z'n hand niet omdraait voor een vervalsinkje meer of minder
Helaas vond dit clubje van u dat soort consumentenvoorlichting geen goed idee en hield de deuren hermetisch dicht. Inzage vormde een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer van de amices neuzelde men. En gelukkig, uw huidige stadsgenoot de toenmalige staatssecretaris van Justitie Job Cohen dacht er ook zo over. Met het tuchtrecht in zijn portefeuille schreef hij weliswaar dat hij hoopte dat "het in de naaste toekomst verbeterde klacht- en tuchtrecht een bijdrage zal leveren aan de ook door mij gewenste openheid in de tuchtrechtspraak" maar hij durfde natuurlijk zijn personeel, de griffier van het Hof van Discipline geen opdracht te geven inzage in openbare uitspraken toe te staan. Enfin, deze krachtpatser – ook al zo'n vreselijk integere bestuurder - hoopt wel vaker iets maar faciliteerde in werkelijkheid (met overheidsgeld) dit clubje om met behulp van de landsadvocaat (u weet wel zo'n type als de Wijckersloot ) tot aan de Hoge Raad door te procederen om de deuren dicht te houden. En met succes, want ook leden van de rechterlijke macht met een advocatenverleden zaten niet te wachten op een 10-jarig overzicht waarin hun naam met enkele minnen zou opduiken.
Om niets aan het toeval over te laten had men in het gerechtshof in Den Haag zelfs de heren Waardenburg (advocaat/plaatsvervangend raadsheer) en De Brauw (oud-kantoorgenoot van Waardenburg) ingezet om over het inzageverzoek te beslissen. Tja, en toen bestond er nog geen interne "leidraad onpartijdigheid van de rechter" dus hoe moesten deze heren nu weten dat ze misschien de schijn tegen hadden? Zouden ze wel helemaal onbevangen tegenover zo´n verzoek staan? De president van het gerechtshof had daar gelukkig wel oog voor en vond "het niet gelukkig dat een advocaat als plaatsvervanger zitting deed in een zaak waarin de tuchtrechtspraak van de advocatuur aan de orde was". Hij benadrukte weliswaar de objectiviteit en integriteit van de heren Waardenburg en de Brauw maar vond toch dat het "tegenover de buitenwereld merkwaardig kan overkomen dat een advocaat aan deze beslissing meewerkt". Als klap op de vuurpijl mochten we desgewenst gratis en voor niets, geheel buiten alle wettelijke procedureregeltjes om ons standpunt "nogmaals voor een ander samengestelde kamer bepleiten" alsof dat ritueel wel tot inzage zou hebben geleid.

Als geen ander weet u wat openheid voor sommige reputaties betekent. Als ik me niet vergis stond u destijds uw kantoorgenoot professor van Velten als notaris bij in een klachtenprocedure omdat die met een valse acte een curator in een faillissement voor 1,2 miljoen had belazerd. Een gewone sterveling zou daarvoor de bak in draaien maar uw amice kwam er af met een berisping. Het was immers de eerste keer ( in ieder geval dat ie betrapt was). En dan mag oud-rechtbankpresident Asscher ooit gezegd hebben "als een tuchtrechter een klacht gegrond verklaart, betekent dat vrijwel steeds de constatering dat de beklaagde in het meest essentiële van zijn beroep, het wekken van vertrouwen, is tekortgeschoten", maar u noemde het gewoon een "kunstfout" en uw verontwaardiging betrof dan ook niet het geknoei van uw kantoorgenoot maar het feit dat die berisping in de pers terecht was gekomen.
Dat u ook nog voorzitter bent van het Nationaal Comite 4 en 5 mei, ongetwijfeld ook een integer groepje en vooral goed voor de beeldvorming, vind ik zelfs een extra reden om er niet op te vertrouwen dat het met mensen zoals u wel goedkomt met de pers. Ik heb u in ieder geval nog niet gehoord over de grote zuivering die gaande is onder columnisten. En de democratie? Ach, ieder volk krijgt de bestuurders en toezichthouders die het toekomt.

Hoogachtend,

Paul Ruijs

Ps: Als die Hagenaars op 4 mei weer wat uitgelaten zijn komt het door die kut columnisten hoor.

Vorige brief Paul Ruijs