Hoe heet die cd nu eigenlijk?

Clichés zijn waar; briljante pianist speelt voor z'n lol in een nacht-club en krijgt een stem te horen die z'n oren doet tuiten, dat wil zeggen, een stem die hem vervoert, die hem betovert, die anders is dan andere... En zo ontmoette Michiel Borstlap Rafaëla in Toomler's. Of was dat al op het conservatorium, waar ze vanaf getrapt werd? Echt talent gedijt niet in de riolen van de middelmaat. Hoe 't zij, in sprookjes volgt dan de Grote Doorbraak en vliegt de zangeres uit om zich uiteindelijk te pletter te spuiten, na veel ondervonden leed dat voor een doorleefde trilling heeft gezorgd waar wij nog jaren een traantje bij wegpinken. Nooit stroomden de royalty's rijkelijker binnen, maar helaas, kind noch kraai, dit vertrapte schepsel Gods.

Gelukkig kan haar' graf nu worden onderhouden en in het wachtlokaal Hierboven zingt ze evengoed haar' stem uit het lijf. Iedere morgen legt een fan een bosje rozen tegen de zerk. Je kunt haar horen in een Albert Heijn-commercial. Bij de kassa van de club waar ze ontdekt werd vertelt een gedenkplaat dat Zij hier voor 't eerst optrad. De pianist die alles aanrichtte probeert haar te vergeten en arrangeert tegenwoordig onbegrijpelijke opera's die Arabisch moeten klinken. Als 'ie al aan haar denkt, krult een vage glimlach zijn lippen; ze was getikt, maar wie is dat niet in de branche? De a-muzikale talentenjagers van Universal en EMI, die te doof waren om te horen hoe goed ze was en haar weigerden - overigens niet dan nadat de proefopname en haar foto's kwijt te maken -, de patjepeeërs van het grote Niks, stoppen uit schaamte nu hun vingers in de oren als ze ergens klinkt. Maar meedogenloos klinkt de kassa bij de concurrentie. Ze werd een hit, ondanks zichzelf.

Zij, die zo graag de mooiste en de liefste voor één mens wilde zijn, werd een bidplaatje voor de massa. Haar' stem is nu handel, maar niemand weet hoe eerlijk ze was toen ze begon, toen er vijfhonderd luisteraars gevonden moesten worden om haar' eerste CD te kopen... Alleen-kunnen-zijn is, ook met alle talent van de wereld, een grote kunst. Rafaëla, waar ga je naartoe? Ach gut, dit is maar een CD, de eerste in een hopelijk lange reeks. Want wie stopt z'n oren dicht om nìet betoverd te raken door de stem van Rafaëla, die moeiteloos van ingetogen tot ontketend gaat, van heel klein naar heel vet, maar altijd zo dat 't klinkt of 't haar geen moeite kost en dat ze alleen voor jou zingt? De meeste stemmen klinken plastic en iemand moet wel heel vals zingen wil de studio er geen raad mee weten; laatst nog zong Vanessa een mopje, over een vieze flikker die gelukkig doodgeschoten is. Mevrouw klonk wat schril, alsof een laatste oprisping aan haar' stervende lendenen ontstolen werd. Ze heeft iets van een geplastificeerde mummie en persoonlijk mag ik daar graag naar kijken, maar toch jammer dat haar' mond open ging. U klonk zo nep, zo namaak, Mevrouw, in geluid bent U een valse wimper. Maar ziel in een stem, in die ene geile, obscene, voor altijd gekwetste stem...daar gaat 't om. Blinddoek me en ik herken Rafaëla.

't Vervelende met zangeressen is, ze zijn altijd vóór Vrede en tégen oorlog en laten koket doorschemeren aan de zelfkant te verkeren, een soort van rampentourist dat met kennelijk welbehagen het ravijn van een eigen leven bezingt. Met behoud van uitkering heeft dat iets decadents. Rafaëla houdt graag toespraakjes op het podium, zo tussen de nummers door; en ik hou m'n hart vast, want welke ontboezeming staat ons nu weer te wachten? Ze loeit, ze gromt, vertelt dat ze verliefd is op een dame hier ook aanwezig en maakt voornamelijk de indruk van een dartele misthoorn; 't loeit, nu ja, 't kakelt maar voort. Vermoedelijk moet iemand die ècht zingen kan, zoals zij, zichzelf bloedserieus nemen; iedere ongesteldheid, iedere beurse plek...anders kan 't niet zo persoonlijk worden. Haar' evangelie heet "Hoor Mij Nou!". Ze kan niet anders. Want ze moet zo nodig. Zoiets is niet ijdel, geloof ik, ze wordt geplaagd door innerlijke noodzaak. Voor mij, als verkondiger van de nihilistische gemeente, is dat wel even slikken. Het zangeres neemt zichzelf ernstig en méént 't! 't Ergste is als ze gaat lachen om haar' eigen grapjes; bedremmeld koekeloert de zaal terug. Ik word er slaperig van. Maar dan.., die stem. Als ze zingt kan ze alles. Oceanen vallen droog, potloodventers sluiten hun jas, ringen smelten, regen danst, wás 't maar oorlog... als Rafaëla zingt, gaat de hemel open. Ze doet jou een hoop vergeten. Nou ja, even dan. Vanaf de eerste noot spint ze een web om je heen, in zekere zin als zwarte weduwe. Je kijkt naar haar' sensuele gezicht en het licht lekt op haar' lippen. Ze zet een mes op jouw keel, want luisteren zal je. Ze fluistert duizend tranen, om 't maar 'ns plat poëtisch te zeggen, alsof ze uitschreeuwen wil: "Er is niemand die van mij houdt..." Allemaal gelogen, want hoe kan ze anders zó sexy klinken? Ze begeert een hele wereld, liefde, seks, dood, woede, tederheid. Alle zangeressen vissen uit dezelfde vijver, maar 't gaat erom een zaal het gevoel te geven op avontuur te zijn, iedere keer weer. Loom als een warme zomerdag, schoppend op hete kolen, melancholiek zoals 't een twijfelaar betaamt... Mij ontroert ze en met geen deftige woorden kan ik beschrijven waarom; zìj heeft 't, het gevoel en de guts, als ik mij in geval van een Dame zo uit mag drukken. Ze kust de woorden en is een handelsreiziger in emotie, oplichtster vooral, zoals een goeie acteur de waarheid liegt. Dit wordt genoemd; talent.
Wie zou haar niet omarmen? Wie zou haar niet omarmen?

Theo van Gogh