Van Roodeschool tot Schin op Geul, het land huivert: "Allah weet het beter" is in aantocht. Ik heb her & der gesigneerd, maar 't meest is me een roodharige dame bijgebleven die ik tegen kwam in boekhandel Broese te Utrecht. Over haar kan ik niet in nadere bijzonderheid treden, althans, zo verhindert mij aangeboren discretie. Laat ik volstaan met de mededeling dat Mevrouw een groot kenner bleek te zijn van het werk van de Utrechtse schrijver C.S. Crone.
Die schrijver uit de jaren '30 leerde ik kennen via een Salamander-pocket, "De Schuiftrompet". Crone etst zijn woorden met ongekende weemoed. Ik besef dat 'etsen' en 'weemoed' elkaar eigenlijk niet verdragen, maar hoe ijler de melancholie van de schrijver hoe meer indruk zijn aanvechting op mij maakt. Crone vertelt over het verloren leven van meisjes die als maagd in het huwelijk treden en - vervolgens getroffen door endeldarmkanker die hen op een kussentje doet belanden, onmachtig echt te zitten of te liggen - de volgende lente sterven.
Ik signeerde in Tilburg waar Paul Quekel, de getroffen zakenman, meldde dat meester Knoops - over wie ik op deze site nog wel 'ns geschreven heb - z'n uiterste best doet de hoge heren van Delta Lloyd ( die Quekel voor miljoenen tilden) tot rede te brengen tot een aanvaardbaar compromis. Hij bracht met zich een zogeheten 'afstudeerscriptie' onder de titel 'Pim Fortuyn in het Brabants Dagblad; een negatieve blik?' die onlangs de Scherpenzeel-prijs voor talentvol geschreven reportages van eerstelingen won. Het geval lijkt mij quasi-wetenschappelijk, met vele tabellen gebakken lucht en een zogeheten 'objectieve benadering' van 'subjectiviteit'. Als kapstok voor veel fraais uit de demoniseringscampagne die de Goddelijke Kale de das om deed, werkt de vlijt van de schrijver Paul Gevers opperbest. Of moet ik zeggen, 'heel instructief'? Een stoet van gegevens, citaten en beschuldigingen om Fortuyn in een kwaad daglicht te stellen.
Op verzoek van de oude heer Quekel heb ik destijds een nogal fel stukje geschreven over het onrecht dat hem ten deel was gevallen dankzij - laat ik nu verder geen namen noemen ... - en het later van de site gehaald om zijn zaak niet te doen stranden. Ik heb toen een kaarsje ontstoken om het vervelende stemmetje van mijn geweten te dimmen dat zich hardop afvraagt waarom wij zelfcensuur toepassen en dingen die we dachten vrijwillig verdonkeremaand hebben..? Nu ja, alles voor het goede doel; eerherstel en genoegdoening voor Quekel, die mij schreef met het verzoek een en ander te verwijderen. Geschiedsvervalsing blijft 't en we zullen zulks op deze site alleen in uitzonderlijke gevallen doen. Mocht er geen deal komen dan zullen we het stuk alsnog doen verschijnen. Wij wensen meester Knoops alle succes.
Ondertussen spookt de roodharige, 'het monster van Utrecht' door mijn hoofd; waarom krijg ik haar niet verjaagd? Waartoe noodt het zwakke geslacht de hol-be-woner? Waar is mijn knots? O, schoonheid, jij onbetrouwbare raadgeefster...
't Is een blik, een lach, een uitdrukking van kwetsbaarheid, in combinatie met stijlvolle, lange benen natuurlijk...
Toen ik bij Broese signeerde kwam er een vrouw met haar man en kinderen langs.
"Ken je me nog?", vroeg ze.
"Mijn geheugen is aangetast", zei ik haastig: "Alcohol, een bandeloze levenswandel..."
Ze vertelde als veertienjarige in mijn ouderlijk huis te hebben gelogeerd, en te hebben geslapen in mijn bed. Dat kwam, haar vader was huisschilder en had zodoende mijn moeder leren kennen, die hem sindsdien regelmatig belde. Ik kreeg de indruk dat in haar jeugd enige echtelijke twisten aan de telefonades waren gewijd. En plotseling herinnerde ik me weer hoe ik, berooid en zonder paspoort terug van vakantie, 17 jaar oud, mijn opwachting maakte op de Prinsenweg 43, Wassenaar, waar wij doorgaans woonden.
De huisschilder zat er nu een maand, met z'n gezin; ik was hen glad vergeten.
Meneer en Mevrouw Van Galen flipten werkelijk de pan uit dat deze zoon des huizes plots op de stoep stond, maar accepteerden zuchtend mijn aanwezigheid; ik zou de volgende dag weer vertrekken.
Die avond sprak ik urenlang met een meisje van veertien, dat me nu aankeek en glimlachte: "Heb jij wel begrepen hoe verliefd ik op je was?"
Geen idee.
"Inderdaad..", zuchtte haar echtgenoot nu.
Waarom valt de één voor de ander en heeft de ander geen idee voor de één? Ik keek naar de man, de kinderen en de vrouw die ooit verliefd op me was. Ze had zich voorgesteld, maar haar naam deed geen enkele bel rinkelen; waarom word je zo vanzelf een schoft? Vaag stond mij bij dat ik met haar in de tuin had verkeerd, onder de lantaarnpaal die mijn moeder op het vrijerslaantje had laten neerzetten. Ze ging, na van mij een gevoelvolle opdracht in haar exemplaar van "Allah weet het beter" te hebben geïncasseerd, waarbij ik er vooral de nadruk op legde dat zij, gevangen in de schoot van haar Gelukkige Familie, beter af was dan ik. Naast me stond de roodharige. Ik keek de ooit zo veertienjarige peinzend na en wist dat een leven nooit genoeg is om al je ongewilde blunders goed te maken.
De dames en heren kwamen af en aan; in Amsterdam liep Harry Mulisch voorbij en daar had ik veel aardigheid in, vermoedelijk ook omdat m'n uitgever een exemplaar van "Allah weet het beter" aan de grijze meester meegaf, die 't vermoedelijk nergens eens is met mijn opvattingen. Ik herinner me Mulisch al vanaf m'n zestiende, toen ik hem een kaartje schreef of "De Sprong der Paarden en de Zoete Zee" bedoeld was als strafwerk om tien keer over te schrijven?
"Nee", luidde het antwoord. Toen ik Mulisch' antwoord inleverde ontstak de leraar Nederlands, mijnheer Van den Bergh, in grote vertwijfeling: "Volgende keer krijg je Couperus..! Die kan je niks meer vragen!"
"Dan organiseren we een séance", antwoordde ik en mocht nieuw strafwerk in ontvangst nemen. Volgens mijnheer van den Bergh was Gerard Reve 'een racist', enfin... zo iemand dus. Vermoedelijk zijn de jaren '70 nog verschrikkelijker geweest dan de vrije, blije Culturele revolutie van de jaren '60. Als ik aan de jaren '70 denk, zie ik mijnheer Van Den Bergh voor me, zware shag rokend, sandalen, een Stalin-snor en maar afgeven op Amerika en het kapitalisme. Juist die meneer deed mij uit afkeer nadenken over de zegeningen van het Kapitaal; er was een jeugdige liberaal geboren, hoewel ik nog wel lid was van de PvdA. Ik hoop dat mijn jeugdzonde - lid van het genootschap dat onder leiding van roverhoofdman Den Uyl plunderend door het land trok - me eens zal worden vergeven; vooral zelf lijd ik er onder zo kinderlijk te zijn geweest.
Het Parool berichtte uitvoerig over de signeersessie op het Koningsplein. Ik heb veel gelachen en de mensen waren aardig of trokken een vies gezicht. Eén van de leukste momenten was toen Clifford C. Cremer langs kwam met "Bomberjack", dat inmiddels z'n derde druk beleeft. Hij kreeg mijn boek, ik het zijne, dat van een opdracht was voorzien: "De pen is machtiger dan Allah. Godzijdank!"
Of 'ie daarin gelijk heeft, weet ik niet, maar zijn boek ga ik lezen.
Minister van Justitie Donner heeft volgens Het Parool in een vraaggesprek met een publicatie van Amnesty International gezegd dat straffen voor allochtonen zwaarder zouden moeten zijn dan voor autochtonen, omdat straf, volgens de minister, in die eerstgenoemde groep 'anders' beleefd zou worden.
't Stemt droef dat minister daarmee vermoedelijk ook nog wegkomt. Het eerste beginsel voor Vrouwe Justitia zou toch moeten wezen dat zij kleurenblind vonnist omdat de Wet voor iedereen gelijk is. Niet fel genoeg kan worden verdedigd dat alle mensen gelijk zijn in de zin dat als ze leven in Nederland, zij gelijkelijk onderworpen zijn aan wat goed is en wat kwaad en dat, juist om de samenleving niet te splijten, Marokkanen, Antillianen of wie ook erop mogen rekenen niet harder te worden aangepakt dan Theo van Gogh.
Als vertegenwoordiger van autochtoon, politiekincorrect, dik, macho en anderszins verwerpelijk Nederland voel ik me niet erg veilig onder een Excellentie die zulke dingen zegt. Maar ook nu weer klonk geen kreet van afgrijzen in de media. De jongens en meisjes van de pers hebben vermoedelijk geen enkel benul van wie of wat of hoe... Rechtsgelijkheid voor allen is een van de pijlers waarop de troon van onze vrijheid rust.
Jort Kelder telt kogelgaten en meldt dat de volgende Quote 500 een kogelvrij omslag zal bevatten; onverschilligheid is zijn deel en - afgezien van wat krokodillentranen als 'ie inderdaad zou worden neergeschoten - zal hem als een honend Fuck-You! tegemoet blijven komen. Terecht of niet, hij wordt gezien als een rechtse ketter en, zoals bekend, die zijn vogelvrij. In het algemeen ben ik geen voorstander van voorspellingen - ik had bij Fortuyn gelijk toen ik me afvroeg waarom 'ie nog niet was neergeschoten -, maar 't zal toch al te grijs zijn als mijn angstige gevoelens omtrent het lot dat Jort wacht inderdaad bewaarheid zullen worden. Als wij met z'n allen een vrije pers willen dan moet de samenleving bereid zijn de Jort Kelder's van deze wereld te beschermen. Aan onze Donner is die boodschap vermoedelijk niet besteed, maar zou er geen volksvertegenwoordiger zijn te vinden die bereid is een vraagje te stellen?
Op het filmfestival van Thessaloniki liepen adembenemende meisjes rond, die allemaal naar "Interview" gingen, geen snor droegen - zoals ik had verwacht - en de ene slimme vraag na de andere stelden. Vervuld van... van wat eigenlijk?, zag ik ze aan en wist dat mijn leven voorbij is. Nu ja, dat ik de glorie van de aanvallende jeugd, - die ooit zo in mij woedde -, voorgoed onttakeld heb zien raken in cynisme en schouderophalen. Oude man, maar niets wijzer, hooguit onwetender.
Maar de roodharige zal me verzoenen met m'n leeftijd.
Zal ik haar ooit nog zien?

Theo van Gogh

Komende signeersessies:
13 december, zaterdag 14.30 uur
BOEKHANDEL VAN GENNEP, ROTTERDAM
Oude Binnenweg 131b
3012 JD Rotterdam tel. 010-4330592

donderdag 11 december van 19.30-21.00 uur
DEKKER V.D. VEGT - NIJMEGEN
Marikenstraat 29 tel: 024-322 10 10
www.dekker.nl

donderdag 18 december van 19.30-21.00 uur
KOOYKER - LEIDEN
Breestraat 93 tel: 071-516 05 00
www.kooyker.nl

vrijdag 19 december (16.00 - 17.30)
SCHOLTENS WRISTERS - GRONINGEN
Guldenstraat 20 tel: 050-317 25 00
www.scholtens-wristers.nl