"Lux, Libertas en Leugens" heet het boek, met als ondertitel 'Het morele en journalistieke verval van NRC Handelsblad', geschreven door Micha Kat. Een half jaar geleden schreef ik op deze plek een stukje over de hoofdredacteur van die krant, Folkert Jensma, die auteur en uitgever van dit manuscript een proces aankondigde indien ze de gore moed zouden hebben het te publiceren. Ik vond dat niet zo deftig, dat een krant die zich als 'anarcho-liberaal' afficheert met censuur en bevriende rechters dreigt. Veel praatjes dus, maar geen proces natuurlijk en het boek ligt gewoon in de winkel.
NRC Handelsblad is interessanter om naar te kijken dan, laat ons zeggen, een sufferdje als Algemeen Dagblad, omdat het dé krant is van de gevestigde orde, voortdurend voorop in de hetze die de moord op Fortuyn uitlokte.
Het is altijd aardig om het hoofdcommentaar van 6 Mei 2002 terug te lezen, waarin Jensma de lezertjes waarschuwt voor een toekomstig premier die kransen zal mogen leggen tijdens Dodenherdenking op de Dam terwijl 'ie - in de woorden van NRC Handelsblad - 'de islam achterlijk vindt.' Jensma legt in zijn hoofdartikel een direct verband tussen nazi-Duitsland en Fortuyn en werd, toen de krant net op de mat lag, prompt op z'n wenken bediend; Volkert haalde de trekker over en het probleempje Pim was even over zes uit de wereld. Folkert ontkurkte de champagne.
Het boek staat vol aardige anekdotes. Bijvoorbeeld over correspondente Marjon van Rooyen, die tien jaar lang verhalen uit haar duim zoog en zo het begrip 'de verbeelding aan de macht' een heel nieuwe dimensie gaf. Er wordt gepijpt om gunstige recensies. De medewerker wetenschap jubelt over de geniale inzichten van zijn vrouw, zwager en schoonvader ( zonder dat de lezer die band gemeld wordt ). Tracy Metz zorgt ervoor dat haar laatste boekje drie keer besproken raakt in eigen krant. Kortom, niets menselijks is de dames en heren vreemd. NRC-Handelsblad is een krant die aan vriendjespolitiek doet, met medewerkers die soms balanceren op de grens van corruptie. Is dat erg?
Gut, nee.
Bezwaarlijk is wel dat een uitgave die zich met veel poeha presenteert als 'slijpsteen van de geest', niets uitzoekt, kwispelt naar de boven-ons-gestelden, Oranje dekt, Mabel likt, De Roy van Zuydewijn schandelijk behandelt en, onbetaald mogen we aannemen, propagandacampagnes pró-Europa voert. Als geen andere krant in Nederland schurkt NRC Handelsblad aan bij de macht en is dus een travestie geworden van haar eigen hooggestemde idealen.
Het boek citeert Quote-hoofdredacteur Jort Kelder, die uitlegt hoe zijn collega van de zich noemende 'kwaliteits-courant' reageerde toen iemand die iedereen maar al te goed kent in Amsterdam, een machinegeweer leegde op de deur van de Quote-redactie. De hoofdredacteur van NRC Handelsblad: "Een goedkope wijze om de aandacht te vestigen op jezelf en op je blad."
Meneer Jensma gaat het nog heel ver brengen met zijn krant.

Theo van Gogh

Abonneer U op
De Gezonde Roker nieuwsbrief