De leukste Nederlandse film die op dit moment draait heet "Madame Jeanette" van Paula van der Oest. Toen ik Jeanette bezocht in het Ketelhuis, een bioscoop als een opgewekte grafzerk ter ere van het vaderlands product waar dus meestal drie bezoekers de moeite hebben genomen, bestond driekwart van de uitverkochte zaal uit Surinaamse Amsterdammers, die hartstochtelijk meeleefden. Het was een pandemonium dat als het ware een vertoning bij de vertoning opleverde. In tijden kwam ik niet zó opgewekt buiten. Waarom draait die film niet gewoon in Pathé Arena, bij de doelgroep om de hoek in de Bijlmer?
Bas Sensius, redacteur van Nova, weet het antwoord: "Ik heb over die vraag Daniële Koot gesproken, directrice van Pathé. Zij vertelde dat ze met een Antilliaanse kennis was gaan kijken, die 't niks vond. 'Ik had niet gedacht dat er publiek naar toe zou willen', zei ze: 'Ik heb me vergist.'"
Laten wij respect hebben voor de vergissingen van Mevrouw Koot; films inschatten is maar mensenwerk. Zouden ze bij Pathé ook eskimo's meenemen als ze indianenfilms moeten beoordelen? Van bevoegde zijde ben ik gewaarschuwd dat die grote waffel van me eens temeer een helder licht werpt op m'n slechte karakter, mijn gebrek aan talent en schandelijke manier van communiceren met de boven-ons-gestelden. Maar om u de waarheid te zeggen; ik amuseer me. Deze week begonnen de opnamen van de film "06/05", naar een scenario van Tomas Ross. Wij zijn beiden zonen van vaders die voor de BVD werkten. Ross gelooft in samenzweringen, ik niet, ik zie alleen de ijzigheid van het toeval. Ik ben gek op "JFK" van Oliver Stone en vermoed toch dat Oswald in z'n eentje opereerde. Ross' scenario's beogen telkens weer de perfecte samenzwering bloot te leggen, zo ook dit, dat begint op die zesde Mei toen het probleempje Fortuyn uit de wereld werd geholpen.
In Ross' scenario speelt de geheime dienst, die getipt en wel toeziet hoe de Goddelijke Kale omgelegd wordt, een grote rol. Aan mij de eer om van de pionnen op het bord van de schrijver echte mensen te maken voor de camera. Het geval wordt gefinancierd door Internet-provider Tiscali - budget 2 miljoen Euro - en gaat 12 December in première op breedbandtelevisie. Fortuyn wordt in de film alleen getoond op tv, die op bijna iedere locatie aan staat vanwege de haastig in elkaar geflanste herdenkingsprogramma's die in die paniekerige dagen na de moord voortdurend op de buis kwamen. Fortuyn wordt dus niet vertolkt door een acteur, want voor je 't weet zit je weer te koekeloeren naar Thom Hoffman met een opgeplakte kale schedel. Er zijn verschrikkingen die zelfs ik mijn publiek niet durf aan te doen.
Fortuyn stelde de vragen waar Paars geen antwoord op had. Hij is vermoedelijk de grootste oppositieleider die het land gekend heeft. Hij wierp op wat niet besproken mocht worden. Dat honderdduizenden mensen de moeite namen om te klappen voor zijn kist, vond ik geen blijk van vals sentiment, maar deed me vooral denken aan de uitvaart van rechter Falcone, de maffiabestrijder die ook geprobeerd had een samenzwering van stilte te doorbreken. Fortuyn was geen heilige, maar op zijn manier wel degelijk een moedige, interessante man, hoezeer de corrupte pygmeeën die nu uit zijn naam spreken z'n nagedachtenis ook te grabbel gooien.
Voor zo'n film heb je heel veel archiefmateriaal nodig. Ik wil graag de beelden monteren van Job Frieszo die voor het Journaal met het programma van Janmaat stond te zwaaien om het kale Kwaad te nagelen. En ook die van Marcel van Dam, die Fortuyn op tv 'een minderwaardig mens' noemde. In het archief van de publieke omroepen zijn die illustratieve botsingen wel te bekijken, maar niet opvraagbaar om in "06/05" te gebruiken; ze zijn 'geblokt', zoals dat heet in het jargon der functionarissen. Mij zul je niet meteen horen loeien van 'censuur'. Maar wel spookt door m'n hoofd; bepalen Frieszo en Van Dam zelf wat er achteraf wel of niet verdonkeremaand wordt uit de smerige oorlog die de moord uitlokte?

Theo van Gogh

Zie ook de dagelijkse videodagboeken over de opnamen van 06-05

Abonneer U op
De Gezonde Roker nieuwsbrief