Als ik aan filmkenner en televisiepresentator Jacques Goderie denk, maakt zich altijd een zekere deernis van mij meester. Ik zie een eenzame man voor me die in een lege kantine een bakje zelf meegebrachte sla nuttigt en peinst over de dagen dat hij nog geen dubbel tarief hoefde te betalen aan zijn schandknaapjes. Een jaar geleden schreef ik een stukje over Jacques waarin ik me afvroeg waarom meneer namens zijn blad "Preview" nog een huurschuld had van meer dan 23.000 Euro bij mijn vriend Dave Schram, die met veel kunst en vliegwerk en vooral veel toeleggen Jacques' filmprogramma bij AT5 in de lucht houdt. Twee dagen later was de achterstallige huur betaald en gewerd mij Goderie's mededeling dat er wat hem betreft voor Theo van Gogh 'nog een rekening openstaat.'
Sidderend lag ik in mijn bedje. Wraak is een gerecht dat koud moet worden opgediend, dus ik had er wel een zeker respect voor hoe Jacques rustig de tijd nam om een jaar af te wachten en zijn rekening te vereffenen. Hoe? Mijn film "Cool" komt eraan en Goderie programmeert de Pathé-theaters.
De film is opgenomen met jeugdige misdadigers die hun straf niet hoeven uitzitten in de cel maar in de Glenn Mills-inrichting, een uit Amerika geïmporteerd systeem van heropvoeding waarin de hiërarchische structuur van bendes op straat met veel geloei en geblaf ten positieve wordt aangewend tussen vier muren. Wij praten hier niet over jongelui die belletje hebben getrokken. Zeventig procent van de jongeren die Glenn Mills verlaten, vervallen niet in hun oude patroon, claimt de inrichting. Ik vond dat cijfer interessant genoeg om er, mèt Katja Schuurman, John de Mol jr. en vijf ter plekke gecaste hoofdrolspelers, een speelfilm te maken; in 'de secte', zoals de school in "Cool" wordt genoemd. Goderie kreeg de film te zien en vertrok na veertig minuten naar de WC om niet meer terug te keren. Zijn bazin Daniëlle Kroon vatte het oordeel van de Pathé'tjes samen: "Slecht, niet commercieel, wij zijn een commercieel bedrijf en hebben niet de functie om films over maatschappelijke problemen in de bioscoop te brengen. Wij willen winst maken. En wij wensen niet het publiek binnen te krijgen dat je in deze film ziet op het doek."
Daarmee doelt Mevrouw Kroon op de Marokkaanse hoofdrolspelers in "Cool". Omdat Pathé in de Randstad een monopolie heeft als het gaat om de grotere bioscopen, zal de film dus niet de jongeren bereiken waarvoor "Cool" bedoeld is, want die gaan op Vrijdagavond niet naar het Ketelhuis of een ander art-house. Dat ze bij Pathé mijn film kut vinden is hun goed recht, dus mij hoor je niet. Wat ik wel curieus vind is de deal die er bijvoorbeeld in Rotterdam bestaat tussen het gemeentebestuur en Pathé om geen andere mega-complexen toe te laten. Ik heb wel 'ns gehoord dat er vrije concurrentie bestaat en dat er een kartelpolitie is die monopolies onderzoekt. Staat ergens in de wet dat Pathé het alleenrecht heeft?
Dertien September gaat "Cool" in première als openings-film van het Festival by the Sea in Scheveningen, om eenmalig te draaien in acht zalen van het plaatselijke Pathé-complex. Mevrouw Kroon belde laatst de directeur van het festival. Ze klonk kwaad: "Hoe kan het dat jullie uitgerekend voor de opening een film nemen die wij niet willen draaien?"
Ach gut. Ik feliciteer Jacques Goderie op deze plek met zijn revanche, al is dat jammer voor Pathé-bezoekers die van raps houden en voor de jongeren die een tot twijfel aanzettende film over wat goed en kwaad is misschien wel aardig zouden vinden. En zo beneemt een privé-akkefietje dankzij Pathé's monopolie in de Randstad duizenden jongeren het zicht op de opgewekte motregen van "Cool". Pathé houdt niet van Marokkanen en al helemaal niet van 'moeilijke films'. Gisteravond belde het belangrijkste en ook heel commerciële filmfestival van Noord Amerika, Toronto, dat ze "Cool" graag willen vertonen omdat de film naar hun oordeel zo fris en nieuw is. Ik kan het ook niet helpen, ze zeiden 't. Wie heeft er gelijk? Oordeel zelf. Of laat U dat liever over aan de zeker niet corrupte smaak van de Heer Goderie?

Theo van Gogh

Abonneer U op
De Gezonde Roker nieuwsbrief