"Kat is een gek die zijn feiten nooit
checkt. Hij voert een vedetta tegen ons, omdat hij ooit als stagiair aan de
kant is gezet."
Maarten Huygen, commentator NRC Handelsblad, in HP/de Tijd
"Alles wat Kat schrijft is
je reinste flauwekul. Pure kwaadsprekerij."
Volkert Jensma, hoofdredacteur NRC Handelsblad,
in HP/de Tijd
"Micha Kat? Heb ik wel eens van
gehoord, ja. Het schijnt dat hij appeltjes met ons wil schillen."
Henk Hofland, commentator en oud-hoofdredacteur van NRC Handelsblad in HP/de
Tijd
"Ik vind dat Kat eerst zijn eigen
'facts moet checken' voor hij ze opschrijft en verspreidt."
Gijsbert van Es, adjunct-hoofdredacteur NRC Handelsblad, in De
Journalist
"Kat is notoir onbetrouwbaar"
Mr. Maarten Huygen, commentator NRC-Handelsblad en lid van de commissie
aantrekken leden rechterlijke macht, op www.netkwesties.nl
"Over Kat haal ik mijn schouders op. Ik
reageer niet tenzij journalisten denken dat het waar is wat hij schrijft. In de
praktijk blijken dat doorgaans HP de Tijd, VN, Volkskrant en Business News
Radio te zijn, die allemaal media-achterklaprubrieken moeten vullen. Inmiddels
is het iedereen wel duidelijk hoe die stukjes moeten worden gewogen: als
haatdragende verzinsels."
Folkert Jensma, hoofdredacteur NRC Handelsblad, op
www.netkwesties.nl
Joris Luyendijk en NRC zijn dus uit elkaar, zo
lees ik op de website www.klokkenluideronline.nl. Luyendijk zelf noch Folkert is
volgens de website bereid tot enig commentaar, maar de achtergrond van deze
breuk lijkt me duidelijk genoeg, want als je Luyendijks stukken nog eens
naleest valt direct op dat ze uitblinken in onafhankelijkheid en
eigenzinnigheid. Zoals zijn laatste stuk dat verscheen op 7 juni 2003. Het ging
over de Arabische TV. Wat bleek? In de Arabische wereld kijken ze ook naar Big
Brother en soaps en worden ook programma's vol erotiek uitgezonden
gepresenteerd door sexy meiden. "Hella Sarhan" schreef Joris "de
Egyptische Oprah Winfrey, bracht tijdens een talkshow vorig jaar
homosexualiteit ter sprake en masturbatie onder vrouwen." Dit soort
informatie past niet bij het beeld van de Islam dat de media ons maar blijven
voorschotelen: dat van een godsdienst die vrouwen onderdrukt en clitorissen
eerder wegsnijdt dan ze te zien als middelen tot genot. Hoeveel artikelen zijn
er wel niet verschenen over clitorectomie? Joris kiest andere, contraire
invalshoeken die niet passen in de islamofobische wereld van na 11 september en
die dus moeten worden geweerd uit de media, ook uit NRC Handelsblad.
Hoe Joris in het journalistieke leven staat bleek al tijdens een uitzending van
Buitenhof medio 2003 waarin hij expliciet en met veel nadruk vertelde dat de
Amerikanen martelkampen hadden ingericht rond Irak om Al Qaida-mensen te
'ondervragen'. Oei. Presentator Paul Witteman wist niet hoe snel hij van
onderwerp moest veranderen, want Paultje kent de codes: Amerika en Israel zijn
heilig aan 's lands 'meningentafels'. Nog onlangs vertelde iemand die gast was
bij Nova mij dat het hem werd verboden een directe link te leggen tussen het
oplevend antisemitisme en de politiek van Israel in de bezette gebieden. Hij
deed dat toch; zijn opmerkingen werden buiten de uitzending gehouden. Wat wil
je ook met Clairy Polak die werkt voor het Auschwitz-comite? Alhoewel in het
onderhavige geval de presentator Jeroen Pauw was. Het verhaal over de
Amerikaanse concentratiekampen mag dus niet worden verteld; dit doet me weer
danken aan Omarska. Weet u nog? Dat bleek uiteindelijk een door de media
gecreeerd 'concentratiekamp' van de Serviers te zijn. U ziet het: de media
bepalen wie concentratiekampen hebben, niet de werkelijkheid!
In NRC Handelsblad waar de paladijn van Buitenlandse Zaken Hans Nijenhuis
ervoor zorg draagt dat het regeringsbeleid een op een wordt uitgedragen door
Lux et Libertas is slechts marginale kritiek op Amerika mogelijk. Geen verhalen
dus over Amerikaanse martelkampen. Exit supertalent Joris Luyendijk.
Uw ombudsman besluit nog maar eens naar de telefoon te grijpen om zelf Folkert
wat te vragen over het vertrek van Luyendijk, al is het alleen maar over hoe de
zaken financieel zijn geregeld. De secretaresse krijgt een rolberoerte als ze
me opneemt en zegt woedend: "Meneer Kat, probeert u het nu alweer? U
krijgt toch steeds hetzelfde antwoord! Folkert praat niet met u! Ik wens u een
prettige dag!" We bellen nogmaals. "Zou Folkert toch niet iets willen
zeggen? Hij is toch zo voor openheid?" vraag ik smekend. "Meneer
Kat" zegt de secretaresse. "Wat ik u net zei geldt voor altijd en
eeuwig! Een prettige dag!" We bellen met Carolien Roelants, directe
collega van Joris inzake het Midden-Oosten op de buitenlandredactie. "Nee,
daarover spreek ik niet met buitenstaanders" antwoordt ze beleefd en
beschaafd. Het gaat lekker met de openheid bij NRC, lieve lezers!
In de Vrij Nederland van deze week staat een schokkend bericht over Pietje
'Achteraf' Hagen. Hij zou tweede keus zijn; de aanvankelijk aangezochte
'krantencriticus' was Theo van Stegeren, maar die nam zijn missie serieus en
werd dus –de contracten waren al getekend- aan de kant geschoven nog
voordat zijn eerste stuk de krant kon halen. Kijk, dat is NRC op z'n best! Wie
de stukken van Piet volgt heeft direct door dat hier geen serieuze criticus aan
het woord is, maar een paladijn van de hoofdredactie. Maar nog veel erger is
dat Folkert zijn gehoor opnieuw zit voor te liegen als hij in een toespraak
voor de Universiteit Nijmegen (zie de vorige aflevering van deze rubriek)
verklaart: "Redacties zien dat interne controle door een buitenstaander,
zoals bij NRC Handelsblad nu al een jaartje vrijwillig plaatsvindt in de
rubriek Krant Achteraf, z'n nut kan afwerpen." Uit VN blijkt nu juist dat
Folkert serieuze 'interne controle' onmogelijk maakt! Wij vragen ons af: hoe
lang wordt nog genoegen genomen met het dramatische en incompetente optreden
van Jensma? Krijgt hij werkelijk de ruimte de krant geheel en al ten gronde te
richten?
Een element in het verhaal uit VN zat me niet lekker. Tom-Jan Meeus zou
namelijk een van de grote actoren achter de mislukte missie van Van Stegeren
zijn geweest omdat diens kritiek zijn stukken betrof over de ESF-affaire. Nu
ken ik Tom-Jan als een uiterst integere en scherpe journalist en ik kon me er
werkelijk niets bij voorstellen dat hij kritiek en transparantie zou
tegenhouden. Ik besloot hem dus te bellen. Omdat ik hem ken ging hij het
gesprek wel aan en zei dat er 'van het hele bericht in de VN geen snars
klopte'. Hij stuurde me, ook namens co-auteur Herman Staal, de volgende
email:
Micha,
Voor ons is het volgende van belang.
Theo van Stegeren heeft destijds een artikel over onze stukken in de ESF-zaak
gemaakt. Het concept legde hij ons voor. We hebben, op zijn verzoek(!), onze
kritiek gegeven. Die was inderdaad fors. Hij verwerkte de kritiek nauwelijks in
zijn stuk. Wij hebben daarna tegen de hoofdredactie gezegd: druk het stuk van
Van Stegeren maar af, en stel ons in de gelegenheid een verweer te schrijven.
Geen fraaie oplossing, maar nu hij zoveel onzin verkocht kon het niet anders.
Dat vond Theo van Stegeren geen goed idee - en hij trok zijn stuk in. Theo van
Stegeren heeft er kortom zélf voor gekozen dat zijn stuk niet in de
krant kwam.
Dat Van Stegeren de ESF-zaak niet heeft doorgrond, is later uitvoerig vast
komen te staan. In zijn stuk bekritiseerde hij de kwaliteit van ons werk met
het enkele argument dat de commissie Koning, die op verzoek van de regering de
zaak onderzocht, tot andere conclusies was gekomen dan wij in onze artikelen,
die eerder waren gepubliceerd. Koning had hoe dan ook gelijk, vond Van
Stegeren. Koning zei: er is niet zoveel aan de hand, deze zaak gaat
vermoedelijk slechts 32 miljoen euro kosten. Wij zaten honderden miljoenen
hoger. Uit publicaties van het kabinet, vorig jaar, is tenslotte gebleken dat
de totale tegenvaller ingevolge ESF op ruim 500 miljoen euro is uitgekomen.
Deze tegenvallers zijn te wijten aan een slechte uitvoering van de ESF-regels
en incidentele fraude in de periode 1994-1999. Het toezicht op de uitvoering
van die regels was voor het grootste deel, in 1994-1998, in handen van het
ministerie van Sociale Zaken, dat toen werd geleid door Ad Melkert. Dat hebben
wij ook beschreven. Zoals we ook - aan de hand van vier open bronnen en een
intern rapport - hebben beschreven dat Melkert zelf aan de basis heeft gestaan
van de verkeerde uitvoering van Europese regels; we hebben later zelfs
persoonlijke notities van onderhandelaars opgediept die dat bevestigden. Maar
volgens Van Stegeren, voor wie het rapport-Koning de bijbel was, deden wij
daarmee Melkert onrecht. Dat vond trouwens in 2001 bijna de hele Haagse
journalistiek, die geen oog had voor het feit dat het ESF-debâcle onder
Melkerts verantwoordelijkheid was ontstaan.
Volgens jou is NRC Handelsblad de krant die mensen met macht voortdurend naar
de mond praat. Lees onze stukken nog eens na. En kijk wie hier op de hand van
de macht was: Theo van Stegeren of NRC Handelsblad.
Groet,
Tom-Jan Meeus
Herman Staal
Hoe beoordelen we dit alles? Ik vind de oplossing van Tom-Jan om een verweer te
schrijven op de analyse van Van Stegeren constructief, maar er zit iets
principieels onjuists in als je redacteuren die worden bekritiseerd door de
'externe criticus' weerwoorden laat schrijven. Dat kan eigenlijk gewoon niet,
want daarmee word het werk deze criticus in feite onmogelijk gemaakt. Anders
gezegd: als zijn kritiek reeds direct weer wordt 'geneutraliseerd' heeft die
kritiek geen functie meer en kun je beter maar helemaal niets doen. Als je zo'n
criticus benoemd, moet je hem ook vrij baan geven. Daarom kan ik het van Van
Stegeren weer goed begrijpen dat hij zei: zo hoeft het voor mij niet. De les
van dit alles? Kranten KUNNEN HET GEWOON NIET, het zich blootstellen aan
kritiek! Wie krijgen we dus? Piet Achteraf, de slaaf van de hoofdredactie, over
wiens extreemlinkse verleden ik trouwens interessante informatie binnenkrijg.
Hierover later meer!
Uw Lux et Libertas Ombudsman
Micha Kat
Slijmen of
Schelden?
Schrijf Terug!