"Niets op de site van Van Gogh is waar. Ook dit niet. Kat is een fantast die mijn naam en die van de krant misbruikt voor eigen doeleinden."

Exit Elsbeth Etty

De krant, waarde lezers, maakt de laatste weken zoveel missers dat uw Lux et Libertas ombudsman niet meer weet waar hij moet beginnen. Laten we toch maar een poging wagen. Een mail uit Amsterdam, een van de velen over de eigenzinnige opvatting van de krant over de verbuiging van het Latijnse woord 'mensa' in de advertentie waarin de lezer wordt geattendeerd op het boekje met 'leuke ezelsbruggetjes': "Dit lijkt me typisch een fout van een of andere suffe commerciële medewerker. In het boekje zal het neem ik aan wel goed staan. Wel moest ik constateren dat in de krant van 17 april maar liefst twee keer dezelfde lezersaanbieding stond voor de voorstelling Dogtroep in Leidsche Rijn. Waarschijnlijk durven ze die andere nu niet meer af te drukken." Een oplettende lezer! Uw ombudsman mocht echter constateren dat op 18 april wederom voor de 133stekeer werd geadverteerd voor het boekje met de ezelsbruggetjes. De domme fout (mensa-mensam-mensae) stond er opnieuw in. De ezels van NRC stoten zich eindeloos vaak aan dezelfde bruggen!

Een mail over een serieuzer onderwerp kreeg ik uit Utrecht. Aanleiding is de constatering dat grote bouwbedrijven in ons land ook na de ontluisterende bouwenquête gewoon door gaan met het maken van illegale prijsafspraken. "Dit doet me weer denken aan de opening van 15 augustus vorig jaar. Toen kopte de krant: Bouwers wilden af van illegaal systeem. Terecht legde u toen reeds de nadruk op het onzinnige karakter van dit stuk waarin uitgebreid werd beschreven hoezeer de bouwers hun best deden eerlijk te zijn. In het licht van wat nu naar boven komt, kan ik niet anders concluderen dat genoemd stuk propagandistisch van aard was. Het is toch ongelofelijk dat als de bouwers echt proberen eerlijk te zijn, ze zelfs na de enquête nog doorgaan met hun illegale prijsafspraken?" Sterker: dezelfde bouwbedrijven waarover in NRC vorig jaar werd gezegd dat ze 'verscheidene keren geprobeerd hebben uit het systeem van illegale prijsafspraken te breken en zich aan de wet te houden' blijken tot op de dag van vandaag betrokken bij illegaal vooroverleg. Ik doel dan op (zie ondermeer de Volkskrant van 19 april) HBG, Heijmans en Volker Wessels Stevin. Hiermee is lijkt me bewezen dat de opening van de krant van 15 augustus 2002 een malicieuze canard was van de 'redacteuren' (de enkele komma's zijn in de leer van Volkert een manier 'om ironie toe te voegen en afstand te nemen') Schoof en Staps.

De meeste mailtjes kreeg ik echter over Elsbeth Etty. Ik zal proberen haar een beetje te sparen, want sommige mails zijn nogal agressief van aard. "In haar column van 12 april" zo mailt me een lezer uit Den Haag "gaat ze in de fout op een dermate ontluisterende wijze, dat ik me niet anders kan voorstellen dan dat ze eruit wordt gegooid. In een vergelijking tussen Castro en Saddam schrijft ze: Castro is geen Saddam; hij heeft geen vernietigingswapens. Blijkbaar is het voor Etty een feit dat Saddam vernietigingswapens heeft, terwijl maanden van inspectie noch weken actief zoeken door het Amerikaanse leger de aanwezigheid van ook maar een enkel vernietigingswapen heeft aangetoond. (Een paar dagen later schreef onze 'huisprofessor' Karel Knip in de krant: Amerika en Engeland zijn in Irak naarstig op zoek maar massavernietigingswapens. Er is nog niets gevonden, MK)
Maar het gaat bij Elsbeth veel verder dan het falen met de feiten. Ze bewijst immers zich op kinderlijke wijze te laten beïnvloeden door de Amerikaanse propaganda en onvoldoende te beschikken over eigen kritisch vermogen. Precies de karaktereigenschappen die haar zo geschikt maakten als apparatsjik van het communisme."
Tsja… Elsbeth Etty.
Ik heb nog eens wat peilwerk verricht over haar positie binnen de krant en moeten constateren dat die ten einde is. Na dit jaar zal ze niet terugkomen als columniste. De druppel was eigenlijk al de hatemails van Pim-aanhangers die ze vorig jaar verzon uit verlangen net als Melkert en Dijkstal vanuit Fortuyn-kringen te worden bedreigd. Ook hierover heeft uw ombudsman destijds bericht; hij sprak toen over het 'Jules Croiset-syndroom' van Elsbeth.
Wat men zaait zal men oogsten, Elsbeth!
Misschien stuur ik wel enkele van de echte hatemails die ik over je krijg aan je door! Daarnaast vinden de hoge heren van Lux et Libertas die een geheim 'verjongingsplan' voor de krant hebben gemaakt dat Etty te weinig wervend is voor de jonge lezer. Overigens zullen na de zomer (dit zal het verdriet van Elsbeth mogelijk verlichten) ook Hofland en Heldring hun plek moeten afstaan aan nieuwe, 'jonge' (zie boven) talenten. Volkert heeft zelfs expliciet gezinspeeld, zo meldt mij een bron, op het vertrek van Hofland bij op het afscheidsfeestje van Hubert Smeets. Als opvolgers worden genoemd: Clairy Polak, Oscar Garschagen, Bram Peper en Rene Diekstra.

Tenslotte: dank voor de vele reacties op de Lux et Libertas-lezersvraag over plagiaat. Ik heb geen tijd gehad ze te bestuderen en te behandelen. Mijn indruk is dat de meeste lezers vinden dat plagiaat alleen voorkomt bij kranten die streven naar kwaliteit. Voor De Telegraaf en het AD zou dat so wie so niet gelden; die hoeven dus niet te plagiëren. Enfin, later als er weer een nieuw plagiaatgeval bij NRC zal zijn onthuld wellicht meer hierover.

Uw Lux et Libertas Ombudsman


Micha Kat

Vorige stuk van
Uw Lux et Libertas Ombusman