'De hooggeleerden die onze weerstand zalvend wegmasseren.'
(Carmiggelt)

Amper "Van Gogh" van de grote denker Bas Heijne te boven - 't is een schande dat acteurs zulke teksten moeten uitspreken en 't hoeft niet te verbazen dat Basje voor zijn debuut samenwerkte met Leonard Frank, de toneelregisseur die destijds vooraan stond om opvoering van "Het Vuil, de Stad & de Dood" onmogelijk te maken en die als tweederangs NSB'er zijn slinkende talent steeds meer tevergeefs aanwendt; 't moet heel gezellig zijn geweest met zo'n duo hoogvliegers - kwam ik thuis en las de Volkskrant.
Onder het kopje 'Balkenende moet debat Irak voeren' stond er een ingezonden brief die de premier tot nadenken zal stemmen, ondertekend door een stel schrijvers, waaronder literaire grootheden als Adriaan van Dis, A.F.Th, van der Heijden, Sebastiaan Groes, Ruben van Gogh, Marion Bloem, Karin Spaink, Dirk van Weelden. Na zo'n lijst namen, ga ik al wat beverig lezen, en ja hoor, de aan de premier gerichte brief opent meteen zoals je verwacht: 'Waneer twee oorlogshongerige wereldleiders de protesten van miljoenen burgers, hun eigen achterban en religieuze leiders simpelweg van tafel vegen, ligt de democratie onder vuur'.
Enfin, de gebruikelijke valse riedel tegen de oorlog dus - 'Is dit de democratie waarmee we een dictatuur vervangen?' - eindigend met een oproep aan de arme Jan Peter: 'Aan U als demissionaire premier de taak zich sterk te maken voor een samenleving en wereld waarin de afwijkende stemmen meetellen.'
Right.
't Is met die ingezonden brieven meestal zo dat ze galmen, spreken uit naam van de lijdende mensheid en vooral grote onnozelheid uitstralen. Ik herinner me nog levendig hoe Van Dis verleden zomer 'de schoonheid' van de chador op televisie bezong, maar omdat Adriaan nu eenmaal Adriaan is, haal je je' schouders op over
zoveel perverse onwetendheid. Wat zou er gebeuren als ik 'de schoonheid' van de doodskop op een SS-pet onder aandacht van de geachte kijkers zou brengen?
Enfin, de meest curieuze passage vond ik: 'Zeker is dat we op een humanitaire ramp afstevenen. Er is een bezonnen beleid nodig dat de minderheid beschermt tegen het belang van de sterkste.'
Met wie zou 'de minderheid' bedoeld worden?
Ik kan geen vraaggesprek lezen met een gevluchte Irakees, of hij smeekt de Amerikanen om het verdrijven van Saddam. Als de schrijvers die zo graag fungeren als geweten van de natie de moeite hadden genomen om een documentaire te bekijken over wat Saddam heeft uitgevreten - het martelen van kinderen, het vergassen van honderdduizenden Koerden, ik noem maar wat -, hadden ze misschien wat minder stellig Amerika als zondebok opgevoerd, dat de minderheid maar niet zou willen beschermen tegen 'het belang van de sterkste'.
Of zouden onze schrijvers bedoelen dat Saddam en zijn kliek de te beschermen 'minderheid' vormen? Het gemak waarmee de Van Dissen van deze wereld over Saddams lijken heen stappen, werpt een wel heel schril licht op hun hooggestemde motieven. Ze doen mij denken aan mensen die in de jaren '30 voor Vrede demonstreerden terwijl in het Duizendjarige Rijk de concentratiekampen al op volle toeren draaiden. Hun gebrek aan mededogen is misselijkmakend en ten diepste ingegeven door de notie dat een Koerd of een Moeras-Arabier een minderwaardig mens is, te verdelgen onkruid waarover je als Europeaan - die alle bescherming van de Amerikaanse atoomparaplu geniet en zodoende zonder enig gevaar z'n grote muil opent - niet meer doet dan je' schouders ophalen. Denkend aan die slachtoffers vraag ik me af welke 'humanitaire ramp' de geachte schrijvers eigenlijk bedoelen?
'Dat beleid (Balkenendes) moet worden vorm gegeven door mensen met een onafhankelijke geest en een levendig verbeeldingsvermogen'. De verbeelding van deze schrijvers is dat ze hun ogen sluiten voor een stinkende poel van bloed, zich beroepend op hooggestemde waarden en een ethiek die de slachtoffers van Saddam een trap na geeft. Ik ben er trots op tot de minderheid te behoren die hoopt dat Bush en Blair hun oorlog winnen.

Theo van Gogh

de Volkskrant   zaterdag 15 maart 2003

Balkenende moet debat Irak voeren

Schrijvers roepen het demissionaire kabinet op tot een debat over Irak.

'Geachte demissionaire minister-president Balkenende,

Wanneer twee oorlogshongerige wereldleiders de protesten van miljoenen burgers, hun eigen achterban en religieuze leiders simpelweg van tafel vegen, ligt de democratie onder vuur.
Maar ook de gemakzuchtige houding van de Nederlandse regering inzake de oorlog tegen Irak is zeer verontrustend. Terwijl Turkije niet eens besloten had met de VS mee te werken, stuurde het kabinet al Nederlandse Patriots om het na Screbrenica gehavende imago van Nederland uit te deuken. Uw minister van Buitenlandse Zaken De Hoop Scheffer achtte een tweede VN-resolutie niet nodig. Bij het nemen van zulke gewichtige beslissingen dient een kabinet, zeker als het een demissionaire status geniet, het parlement te raadplegen. Een regering ontleent haar macht immers aan het volk.

Niemand is vóór het verwerpelijke regime van Saddam Hoessein. Maar wanneer goed geïnformeerde en mondige burgers worden genegeerd, zal zich een gevoel van machteloosheid manifesteren, gevaarlijker dan welke dictator of terroristische organisatie dan ook. Gevoed door angst kan dit omslaan in wanhoop of onverschilligheid, in burgerlijke ongehoorzaamheid of in extremere vormen van verzet. Het vertrouwen in de democratische besluitvorming zal ernstige schade oplopen wanneer het kabinet eigenmachtig een debat vermijdt. Is dit de democratie waarmee we een dictatuur vervangen?

Nederland is onderdeel van een internationale gemeenschap die in crisis verkeert. De geplande oorlog is illegaal omdat preventieve zelfverdediging op grond van het internationaal recht niet bestaat Een conflict zal meer terrorisme brengen, niet minder. De mogelijke destabilisatie van het Midden-Oosten als gevolg van een tweede Golfoorlog heeft grotere consequenties dan we kunnen voorzien. In West-Europa zullen spanningen tussen moslims en niet-moslims oplopen. Tevens zal de dreigende desintegratie van de VN de groeiende kloof tussen Europa en Amerika voor verdere instabiliteit zorgen.

Zeker is dat we op een humanitaire ramp afstevenen. Er is een bezonnen beleid nodig dat ook de minderheid beschermt tegen het belang van de sterkste. Dat beleid moet worden vormgegeven door mensen met een onafhankelijke geest en een levendig verbeeldingsvermogen. Complexe problemen kunnen alleen met originele oplossingen worden bestreden. Alleen kunt u dat niet. Aan u als demissionaire premier de taak zich sterk te maken voor een samenleving en wereld waarin afwijkende stemmen meetellen.

Hoogachtend,

Marion Bloem
Adriaan van Dis
Serge van Duijnhoven
Piet Gerbrandy
Ruben van Gogh
Leon Gommers
Sebastian Groes
A.F.Th. van der Heijden
Nelleke Noordervliet
Karin Spaink
Simon Vinkenoog
Dirk van Weelden.'