Francisco van de vogeltjes

'Theo van Gogh als onderdeel van het establishment, het klinkt schokkend maar de tragiek van Nederland is dat hij dat altijd al was', schrijft de nieuwe Landschap-columnist Francisco van Jole in de Volkskrant van zaterdag jl. Francisco van Jole?
Ik moest even nadenken; wie ook alweer?
En toen wist ik 't.
Halverwege de jaren '90 ondervroeg ik tijdens het Filmfestival Rotterdam filmmakers van diverse pluimage. Eén daarvan was een Israëlische regisseuse die een nogal schrijnende film had gemaakt, "Adam's Zirkus", over de Holocaust en de Tweede generatie, zonder in de gemeenplaatsen te vervallen die de meeste van die beschouwingen zo onverteerbaar maken. Francisco was redacteur van de Dagkrant van het Festival en stapte onvervaard op Lea af, zoals de te bevragen dame heette:"Die Van Gogh is een antisemiet. Daar moet jij niet komen." "Ben jij antisemiet?", vroeg Lea.
"Voor jou wel", zei ik.
"Gelukkig", zei de regisseuse en besloot bij mij op het podium te klimmen. Op de eerste rij zat met donkere ogen Francisco, die zich voor de gelegenheid in een zwart overhemd had gehuld. Enfin, 't werd een nogal interessant onderhoud over valse kitsch, 'Dit nooit weer' en andere rituele bezweringen. De gast uit Israël had geen last van vals sentiment.
Enfin, een paar dagen later lag ik met de regisseuse ietwat te vrijen op het tapijt van het Hilton toen Francisco met grote ogen voorbij kwam en zich bij de directeur van het IJ Festival ging beklagen over mijn 'walgelijke' gedrag. 't Was een hele teleurstelling dat de Israëlische zich niet door hem had laten afschrikken.
Dat zwarte overhemd vergat ik niet en een paar dagen later verscheen een stukje van mijn hand in HP/de Tijd waarin Francisco aan de hand van het voorgevallene werd geportretteerd. Er stond een tekening naast van een brildragende zwarte hemddrager die zijn rechterarm beschuldigend in de richting van de lezer strekte.
Enfin, nu mag Francisco stukjes schrijven in de Volkskrant en mij ervan 'beschuldigen' lid van de Gevestigde orde te zijn. Mij dunkt dat juist de Volkskrant typisch hèt blad is van de gevestigde orde, en al helemaal dat van de Linkse Kerk. Francisco schreef zijn bevinding naar aanleiding van mijn eerste optreden in "Business Class". Hij waarschuwt zijn lezers dat ik wel 'ns een toespraak voor Fortuyn zou hebben geschreven - doe je' huiswerk, domkop - en denkt blijkbaar dat mijn aanwezigheid in "Business Class" typisch 'establishment' is. Maar als er nu één met de nek wordt aan gekeken door de gevestigde mediaorde - net zoals 'ie ook wegens 'te plat' niet in de VVD mee mocht - is 't Harry Mens.
Ik ken geen Tv-programma waarin door de presentator het vertrek van Zalm in de opening al wordt aangekondigd en waarin vervolgens Mat Herben ervan wordt beschuldigd te zijn betaald voor de aankoop van de JSF. Wat zou de tragiek van Nederland toch zijn in dit verband?
De tragiek van Nederland bestaat geloof ik vooral hier uit dat onderkruipsels als deze mislukte Francisco met z'n Jezüieten-rattigheid over al hun behoefte om de buurtjes aan te geven, ten toon mogen spreiden zonder dat de Volkskrant er last van heeft.


Theo van Gogh