|
Eerder geplaatst in Esquire 2004
Voorspelbaar, maar daarom nog niet
verwerpelijk
De wereld gaat aan voorspoed ten onder, maar met
de komst van de DVD is zulks bepaald niet onoverkomelijk. DVD zorgt ervoor dat
we thuis hetzelfde fantastische geluid als in de bioscoop onder oren krijgen,
mits U natuurlijk dure geluidsboxen heeft aangeschaft. DVD zorgt er ook voor
dat het beeld dat we te zien krijgen onovertroffen is.
Ik ben nooit te porren geweest om VHS te kijken, dat slappe aftreksel van wat
je op een bioscoopscherm te zien krijgt. De extra's op een DVD, trailers,
making-offs, vraaggesprekken met makers, andere eindes, gesneuvelde
scènes... Mijn leven is er op vooruit gegaan.
In een top-25 van de DVD's die je mòet hebben, staan altijd minstens
twee delen The Godfather, iets van Kubrick, iets van Woody Allen
En ik
weet dat de heren ieder op hun eigen manier geweldige filmmakers zijn die,
zoals het cliché zegt, 'bij niemand mogen ontbreken'. Dat zal best, maar
een beetje vloeken in de kerk kan geen kwaad. Ik was gevraagd m'n eigen keuze
vooral niet te stoelen op 'historisch belangwekkend' vanuit 'cinematografisch
perspectief'; ik zak lekker
onderuit en doe m'n ogen dicht...Wat wil ik zien vanavond?
Er zijn een hoop films die ik betoverend vind maar die, helaas, nog niet op DVD
uit zijn. Er zijn een hoop films die ik via DVD heb leren kennen die me
tamelijk bevielen - die ik heus nog wel een paar keer wil zien -, maar die niet
thuis horen in een zo persoonlijk iets als deze top-25. Ik hou niet van
oorlogsfilms en ook niet van vechtfilms; bij Kill Bill viel ik in slaap. De
natuur kan mij gestolen worden, muziekfilms bekoren mij niet, evenmin als
"The Sound of Music" en porno doet me gapen. Nog erger vind ik
serieus bedoelde sciencefictionfilms, behalve "Alien", maar die is nu
al genoemd en komt dus niet in aanmerking.
Een schande, jawel, maar wij moeten de bittere waarheid waarachtig onder ogen
zien; ik hou meer van films waarin mensen met elkaar praten dan die waarin ze
elkaar slaan of neerschieten, verkrachten of ontvoeren, of allebei. Dat komt
niet omdat ik een watje ben, geloof ik, maar ben opgegroeid met het idee dat er
geen spannender avontuur is dan het gevecht tussen twee mensen dat in de
wandelgangen Liefde heet. Nu ja, liefde in de meest overdrachtelijke zin van
het woord
voor mijn part. De wederzijdse beschieting vanuit de loopgraven tussen een heer
en een dame komt mij overwegend interessanter voor. Mijn lijst is geen
hitparade, dus nummer 25 is mij even lief als nummer 1. Maar op mijn sterfbed
zou ik willen zien "Dangerous Liaisons".
Als toetje geef ik een lijst van vijf DVD's die U absoluut zou moeten
overslaan, nou ja, met welke op de plank U zich laat kennen als een burgerturf
en iemand van voorspelbare overtuigingen. Er zijn in China prachtige films
gemaakt die ook op DVD verkrijgbaar zijn, net als in Brazilië en
Denemarken. Maar voor je 't weet ruil je Amerikaanse titels in om toch maar
volledig als heuse wereldburger te boek te staan. Wie die films zoekt, vervoege
zich bij het Filmmuseum.
Mijn keus is aanvechtbaar, teleurstellend, getikt en trekt zich niets aan van
wat te boek staat als 'klassiek'. Bij mij dus geen "Citizen Kane"
maar wel "Southpark", geen "Les Uns et les Autres" maar wel
"La Grande Bouffe". Alle titels zijn leverbaar, al zal U soms even
moeten wachten. Ze zijn geschikt voor op een onbewoond eiland, maar dan, wie
wil er naar een onbewoond eiland?
1. Raging Bull
Nooit werd de pijn van het boksen meer navoelbaar gemaakt dan in dit
meesterwerk uit het begin van de jaren '80. De film is zwart-wit gedraaid,
vermoedelijk omdat Jake la Motta, de ontketende psychopaat uit de jaren '40 en
-'50 wiens levensverhaal verteld wordt, zo lijkt weggelopen uit archiefbeelden
van toen.
De Niro speelt z'n beste rol en dat niet omdat 'ie zestig kilo aankwam.
Uiteindelijk is de film een studie in zelfhaat, om 't maar 'ns deftig te
zeggen, maar dat klinkt saaier dan "Raging Bull" is.
Regisseur Martin Scorcese is een tovenaar met camerahoeken en stiltes gevolgd
door geluidseffecten, maar bovenal gepassioneerd door mensen. Vermoedelijk is
de film ook zo goed omdat de innerlijke pijn van de regisseur als door een
lachspiegel gereflecteerd op het doek komt.
De film is niet, zoals veel van Scorceses werk, autobiografisch, en werd juist
daarom - gok ik - zijn meest persoonlijke. En natuurlijk is er New York, zijn
er de gangsters en het Blonde Meisje, dat onze Held verlaat. "Raging
Bull" behaagt niet maar ontregelt, is on-Amerikaans somber en toch
entertainment op z'n best.
"Raging Bull" is het meest aangrijpende dat Hollywood te bieden
heeft, als was 't gemaakt door een cynische Europeaan. Ik kan m'n ogen er nog
steeds niet vanaf houden.
2. Don't Look Now
Julie Christie en Donald Sutherland waren ook in het echt verliefd op elkaar
toen ze in "Don't Look Now" met elkaar het bed deelden. Dat leverde
prompt de meest hartstochtelijke paring op die ooit op het witte doek te zien
is geweest.
En of dat nu komt omdat hun explosie van genegenheid doorsneden wordt met
beelden van diepe voldaanheid de Morgen Erna, als ze hun tanden poetsen of voor
zich uit kijken, of door de tedere muziek die eerder een brok in de keel
bezorgt dan opzweept... Ik krijg er nog steeds kippenvel van.
Maar er is meer. "Don't Look Now" levert het ultieme portret van
Venetië en is op de koop toe ook nog griezelig. Er is een kind dat
verdrinkt in een rood jasje, er is een moordende dwerg, er is helderziendheid
zonder hocus-pocus en er hangt iets onbestemd fataals over de film. Meer
Europees kan een film niet zijn, maar in dit geval is dat een aanbeveling. De
DVD is niet Nederlands ondertiteld, maar laat niemand zich weerhouden. En wat
is Julie Christie mooi in al haar
vrouwelijkheid.
3. Ring
Wie wil zien hoe een Hollywood re-make een slap afreksel kan zijn van een
origineel, schaffe zich deze DVD-box aan. "The Ring" is beschamend
kinderachtig vergeleken bij deze Japanse griezelfilm, "Ring". Het
verhaal van een heks die vanuit een put op Uw televisiescherm thuis verschijnt,
waarna wie kijkt nog zeven dagen te leven heeft, bezorgt de kijker het zweet in
handen. Een zeldzaam voorbeeld van geslaagde horror en psychologische thriller
inéén.
"Ring" kan als een gruwelijk sprookje gezien worden, maar evenzeer
als de ultieme nachtmerrie van een moeder die haar kind dreigt te verliezen. De
film is wonderlijk strak en sober gedraaid, zoals alleen Japanse meesters dat
kunnen. De film excelleert in z'n geluidsband, die spaarzaam gebruik maakt van
muziek, net als van geluidseffecten, maar O jongen, hoe effectief... Wat
"Ring" vooral zo angstaanjagend maakt is het gebruik van stilte, die
in je' hoofd gaat dreunen als mokerslag op mokerslag. En als de heks
uiteindelijk van het scherm de kamer in kruipt is zelfs dat geen kinderachtig
gedoe, integendeel. "Ring" is het voorbeeld van een film die de
verbeelding van de kijker serieus neemt en die in al z'n spaarzaamheid ons zelf
de hel doet scheppen. Alles is suggestie, een close-up van een griezelig oog
staat één seconde. En telkens weer dringt de gedachte zich op;
lààt die TV toch uit.
Een juweel.
4. Amacord
Fellini mag niet ontbreken en deze is wat mij betreft z'n mooiste.
"Amacord" is weemoedig maar ook om te lachen. "Amacord"
behandelt flarden van een gelukkige jeugd te Rimini, Italië, tijdens de
jaren '30 van de vorige eeuw, toen Mussolini en de Kerk het volk
terroriseerden. Maar Fellini toont ook een blauwdruk van zijn obsessies, zoals
daar zijn Grote Tieten, de Hoer op het Strand, de Vader die wonderolie moet
drinken, de pater die de klas een reeks lichtbeelden over Rome voorschotelt en
tot zijn schrik, en tot vreugde van de klas, plotsklaps merkt dat er beelden
van ontklede dames tussen zitten. En als Oom Theo, die al jarenlang in het
gesticht zit, op Zondag opgehaald wordt door de familie om in een open koets
van de zomer te genieten, klimt 'ie zomaar in een boom en weigert nog naar
beneden te komen. Hij roept urenlang: "Ik wil een vrouw!" en kan
uiteindelijk alleen door een zuster uit z'n gesticht - een non van dwergachtige
afmetingen - omlaag gepraat worden. Hoe klaag'lijk klonk Oom Theo's stem over
de velden en hoe gedwee is hij nu...
"Amacord" ontroert me nog altijd en dat komt omdat de film zo
waarachtig is, want in al z'n knipogen naar de mensen die erin voorkomen,
bloedstollend echt; zó waren ze, want zo wenst Fellini zich hen te
herinneren. Als film Kunst is met een grote K, dan hier.
5. edward Scissorhands
Een film die een sprookje is, maar ook een satire op Amerika's buitenwijken,
een film die het gepeupel in al z'n gruwelijkheid van lynchende menigte laat
zien, maar ook hoe lief mensen kunnen zijn voor iemand die niet helemaal van
deze wereld is en die met z'n scharen in plaats van handen dames gelukkig
maakt, meisjes verliefd en de heggen in de buurt tot ware kunstwerken verknipt.
Johnny Depp is een groot acteur en Tim Burton een geweldige regisseur, iemand
die kind is gebleven in de zin dat 'ie de dufheid van de grote mensen als
vanzelfsprekend beschouwt. Ik zie "edward Scissorshand" ( op de DVD
staat de voornaam zonder hoofdletter ) als een eerbetoon aan de Buitenstaander,
maar ook als een hartstochtelijke omhelzing van Amerika, een land van inderdaad
onbeperkte mogelijkheden. De kleuren van de film zijn suikerzoet, maar 't
mooiste vind ik de melancholie die Burton oproept, om verloren liefde en dromen
die voorbij gaan.
6. Back to the Future
Geniale film met geniale professor. Inventief in z'n gesol met de tijd, een
soort Einstein voor beginners. Maar vooral ook; goed gespeeld, goed gedraaid,
intelligent geschreven, snappy dialogen, kortom, alles wat Hollywood zo
intrigerend maakt. Wàt een land waar miljoenen worden neergelegd om zo'n
scenario de uitvoering te geven die het verdient.
7. E.T.
Trek U niets aan van de politiekcorrecte versie die nu op de markt is, waarin
de oorspronkelijke pistolen zijn vervangen door walkie-talkie's;
"E.T." doet je huilen om het wezentje uit de ruimte dat
"Phone-Home" mompelt. Spielberg moet wel heel veel verdriet hebben
gehad van de scheiding van z'n ouders om de verlatenheid van "E.T."
zo aangrijpend in beeld te krijgen. Ik ben altijd weer blij
dat de film goed afloopt en bidt dat er geen "E.T.2" komt. 't Zal wel
klef klinken, maar toen ik "E.T." voor 't eerst zag, moest ik huilen,
en dat is niet mijn gewoonte om mormels die uit het oneindige heelal op ons
neerdalen. Nog steeds een adembenemende film.
8. Rosemary's Baby
De Duivel heeft rare oren, maar daarmee komt 'ie weg. De film kwam uit in '69
geloof ik, maar na al die jaren heeft 'ie nog niks aan angstaanjagendheid
ingeboet. De ultieme nachtmerrie voor zwangere vrouwen, maar ook New York in
z'n glorietijd. Voorzien van een surrealistische verkrachting zoals ze te
weinig gefilmd worden.
Dokter Hill is een verrader terwijl Rosemary hem als haar redder ziet. Stekende
ogen, wrange dialogen met blind geworden acteurs en een prachtig portret van de
Acteur die over lijken gaat. Polanski, een regisseur die in z'n beste dagen
over een onbeperkte verbeelding beschikte waar 't ging om niet kinderachtige
horror, laat het gesprek waarin Rosemary's echtgenoot en Satan tot een deal
komen, zien als een kijkje om de hoek, waarbij sigaren gerookt worden; je ziet
niks maar voelt het onheil naderen. Een begenadigd filmmaker op de top van z'n
kunnen, kom er 'ns om. En O ja... pas op voor de buurvrouw.
9. Chinatown
De beste Polanski, want de ideale combinatie van Hollywood met al z'n geld en
talent en Europese sensibiliteit. Nooit was Fay Dunaway mooier en Nicholson
overtuigender en dat alles in het décor van een film noire. Pappa is een
viespeuk maar houdt van z'n dochters, alleen; van wie meer?
De muziek stuwt en luwt, de droogte van Los Angeles bezorgt je een droge tong,
Polanski zelf steekt een mes in de neus van Nicholson, Dunaway breekt je' hart
en de Chinese butler praat over het gras, of toch over brilleglazen? M'n
liefje, wat wil je nog meer?
10. Southpark, the Movie
Harder zal Amerika op z'n eigen scherm niet op de hak zijn genomen dan door de
serie "Southpark". Dat in een branche die van klagende adverteerders
aan elkaar hangt een getekende serie voor de jeugd populair kon worden waarin
één van de helden iedere aflevering weer een ongeluk krijgt en
sterft, mag met recht een triomf van de kijkers worden genoemd.
In de film wordt ongenadig afgerekend met de dames en heren die censuur op
televisie willen om de tere kinderziel te beschermen. Saddam Hoessien speelt de
rol van sexy verleider voor een homoleraar. Canada wordt belachelijk gemaakt en
ten oorlog genood. Kortom, soms knipper je met beide ogen; kan dit allemaal
zomaar in Amerika?
Ja dus.
11. Dangerous Liaisons
De ideale verfilming van een ideale brievenroman. Een ode aan de slechtheid van
de mensen, vilein, geestig, tragisch en dan ook nog 'ns met een achteloze veeg
de achttiende eeuw neergezet, met pruiken en poeder en vooral plezier. Zo moet
een kostuumfilm gemaakt worden, als eerbetoon aan het zwarte hart van de dames
en heren die er zo elegant in rondzwieren. John Malkovich speelt de rol van z'n
leven, maar Pfeiffer en Close mogen er ook wezen. Iedereen liegt en bedriegt en
blijft uiteindelijk dood of hartverscheurend eenzaam achter. De enige concessie
die aan Hollywood gedaan is, is dat de Markiezin uiteindelijk niet, zoals in
het boek, builenpest oploopt. Maar ook in de film wordt ze overladen met
hoon.
De acteurs slagen erin je ook nog te doen geloven dat er - hoe geperverteerd
ook - liefde tussen hen bestaat. En dat alles omdat meneer pas met Mevrouw naar
bed mag als 'ie eerst een onschuldige maagd te grazen neemt; die vervolgens
verliefd op hem wordt en hij op haar. Om een verregende Zondagmiddag lang met
een brede glimlach naar te kijken.
12. Amores Perros
O, wat kan film mooi zijn!...
"Amores Perros" vertelt het verhaal van een heel continent, Zuid
Amerika, in één raamvertelling. Er is dood, haat,
hondengevechten, terreur, huurmoord, het merkwaardige verbond tussen een
gewezen terrorist die voor een voormalige beul van de geheime politie nog
steeds klusjes opknapt... Maar ook het topmodel dat in een rolstoel belandt, de
man die verliefd op haar z'n gezin verlaten heeft en nu met een invalide
opgescheept zit; en zij die hulpeloos in haar huis gezeten moet toehoren hoe
haar hondje onder het parket belandt en ten prooi valt aan de ratten. En de
hondenvechter die verliefd wordt op de vrouw van z'n broer.
Wild, aangrijpend, slim geschreven, met als knoop waar de karakters heel even
elkaar tegenkomen letterlijk een kruispunt waar ze allemaal betrokken zijn bij
een ongeluk... Er valt altijd te vrezen voor vormingstoneel, maar als
maatschappelijke betrokkenheid en persoonlijke tragedie zo samenvallen, neem je
iedere boodschap op de koop toe.
Een ongelooflijke film.
13. Groundhog Day
Bill Murray is een geweldige acteur. Hij speelt de weerman die iedere dag
opnieuw op dezelfde plek hetzelfde bericht moet voordragen voor de camera; en
de dag is iedere dag, want altijd dezelfde, dat wil zeggen, de tijd staat
stil.
Kijk, en wees verwonderd.
14. Reservoir Dogs
Soms doet geweld me niet afhaken en dat is hier het geval. Te zien als de
anatomie van een overval, maar vooral een karakterstudie van geweldplegers en
de schoonheid van alle kwaad dat daarbij hoort. Quentin Tarentino is de naam,
vermoedelijk de meest briljante regisseur van zijn generatie.
Ik hou niet van zijn films, hoe knap, geniaal, verleidelijk en meeslepend ze
ook geschreven zijn. Dat komt, Tarentino is een vorm-freak, iemand die zo veel
van film houdt dat hij telkens weer laat zien hoe goed 'ie ieder genre
bestudeerd heeft en hoe liefdevol zijn hommage wel niet is. Maar
"Reservoir Dogs" ontstijgt de genegenheid van de maker; deze is
onontkoombaar.
Tarentino's beste.
15. Boogie Nights
Burt Reynolds kon door zijn agent alleen met de grootste moeite worden
overgehaald om de rol van pornoregisseur te spelen in "Boogie
Nights". Prompt leverde de rol hem een Oscarnominatie op.
"Boogie Nights" speelt zich af in de jaren '70, toen er nog
ordentelijke rampetampporno werd gemaakt. We volgen opkomst en teloorgang van
Dirk Diggler, een acteur met een wel heel bijzonder geval tussen z'n benen.
Maar de film is ook een portret van de cynische jaren '70, toen de grote
Vrijheid was veroverd in de tien jaar ervoor en de overlevers van dat feest
achter bleven met coke en teloorgegane illusies. P.T. Anderson, een eeuwig
wonderkind, maakte met "Boogie Nights" z'n beste film, dat wil
zeggen, een briljante. Let op het Blonde Meisje op de Rolschaatsen en vergeet
nooit meer de ontvangst bij de te beroven Dealer. Ik vermoed dat de leegte van
de frisse neus nooit aanschouwelijker is verbeeld.
De mooiste rol is die van de opnameleider op de pornosets, wiens vrouw 't zo
ongeveer met iedereen doet, liefst vijftien meter verwijderd van de plek waar
haar echtgenoot staat. Wij zien samenscholingen van juichende toekijkers; een
sieraad voor iedere DVD-speler, want meer hilarisch zullen films niet vaak zijn
gemaakt.
16. Happiness
Wie echt op de hoogte wil lijken, heeft "Happiness" in huis. Verzuim
dan ook niet in het voorbijgaan nog even achteloos op te merken dat
"American Beauty", de veel succesvoller navolger van Uw film, niet
vergeleken kan worden met het origineel en daarom natuurlijk veel meer volk
trok naar de bioscoop.
Over "Happiness" moet niet teveel gezegd worden, behalve dat de film
gekmakend is, buitengewoon treurig, bijzonder geestig en vooral ook een
eerbetoon aan het menselijk onvermogen om lief te hebben. Dit is de somberste
film van m'n hele rij, maar ook lichtvoetig als het mes van een chirurg en wat
mij betreft de beste, ik kan 't ook niet helpen. Gelukkig-zijn is een
gevaarlijke bezigheid. Kijk en geniet als U van slechte LSD-trips houdt.
17. La Reine Margot
Als in een Franse film een man tegen een lelijke vrouw zegt: "Ik ben
verliefd op U", geloof je hem meteen en zie je haar door zijn ogen als een
schoonheid. Er zijn en worden onbetamelijk veel aangrijpende, of toch tenminste
interessante films in Frankrijk gemaakt - het enige land ter wereld waar
protectionisme en subsidie een filmcultuur oplevert die zich meten kan met de
Amerikaanse, vermoed ik -, maar jammer genoeg worden de meeste niet
ondertiteld. Mijn Frans is beperkt en daarom mijn kennis van zaken ook. Maar
wat vertaald wordt probeer ik te zien.
"La Reine Margot" is een historisch drama en handelt over de
beruchte, in bloed gedrenkte Bartholomeus-nacht, toen in één keer
de Protestante adel van Frankrijk werd afgeslacht. Ook in 1572 was dat een
bijzondere gebeurtenis.
We krijgen veel lege paleizen te zien, een prinses die verliefd is op een
Protestant, zwijnenjacht, een moeder De Medici die boeken cadeau doet waarvan
iedere bladzij die je omslaat gif bevat, zodat de lezer langzaam een gruwelijke
dood sterft.
Isabelle Adjani speelt de sterren van de hemel als de prinses die is
uitgehuwelijkt aan haar Protestant, Henri de Navarre. Zes dagen na hun huwelijk
komt de Nacht en wordt ze gedwongen te kiezen tussen haar verstand en haar
hart. Ze kiest voor de liefde.
Dit klinkt kinderachtig, maar is 't niet; superieur geregisseerd en gedraaid en
vooral ook, door alle kostuums heen, ongenaakbaar modern. Dat levert een
ongemakkelijk gevoel op.
18. The Virgin Suicides
Een gezin met zes dochters die één voor één
zelfmoord plegen; een gezellig onderwerp. Sofia Coppola, dochter van en de ten
onrechte weggeschreven hoofdrolspeelster uit "The Godfather" deel 3,
maakte haar regiedebuut met deze schoonheid van een film. Ik vond het boek
mooi, maar de film mooier.
Het goeie van boek en film is dat nergens een reden wordt gegeven waarom de
meisjes hun polsen doorsnijden, aan de uitlaatpijp van de auto bezwijken,
springen of anderszins de Eeuwige Jachtvelden opzoeken.
Ze doen 't gewoon.
Nooit zag ik nimphijnen maagdelijker in beeld gebracht. De schooljongens door
wier ogen we de ondergang van de meisjes meemaken, begrijpen er ook niets van.
Circus Melancholica draait op volle toeren, de muziek van Air is prachtig, we
hebben hier van doen met een film die als geen ander het gevoel van puberteit
verbeeldt. Je weet wat er komen gaat en 't is erg, gruwelijk zogezegd. Maar het
tweede meisje springt en wordt een gespiest op een spijl aan het hek rond de
tuin; en op het gazon begint een sproeier te sproeien.
James Woods en Kathleen Turner spelen de geteisterde ouders en dat doen ze
goed.
Maar de echte sterren zijn de meisjes. Het licht van de herfst en de zekerheid
van de Dood, dan heb je 't wel gehad met deze film; maar je zit als betoverd en
kan niet weg, van deze zomer die nooit voorbij zou gaan.
Een schoonheid van een film.
19. Donny Darko
Wat moet dat konijn en waarom dat gegoochel met tijd?
Ook dit debuut gaat niet om het verhaaltje - nu ja, het verhaal -, maar in
diepste wezen over de onzekerheid van pubers.
Wie ben ik?
Waarom ben ik?
En waarom vertelt het konijn dat ik nog maar twintig dagen te leven heb?
20. Brazil
Terry Gilliam is een Amerikaan die verantwoordelijk was voor de animaties bij
Monthy Python. "Brazil" is een speelfilm en een meesterlijke. Gemaakt
als een zwarte comedy die veel beter dan de verfilming "1984"
Orwell's boek recht deed, viel Gilliam's kindje in handen van een Amerikaanse
studio, die de beoogde nachtmerrie versneed tot een liefdesgeschiedenis met een
Gelukkig Einde. Beide versies zijn nu te koop in een box en ze zeggen veel over
het verschil tussen Amerika en Europa. En voor één keer valt het
verschil in het voordeel van Europa uit, want de versie zoals de regisseur 'm
bedoelde en die in Europa draaide is veruit superieur.
"Brazil" is erg om te lachen, sick, schandelijk en romantisch. Er
zijn voortdurend aanslagen, dames worden slachtoffer van gruwelijke plastische
chirurgie, beulen nemen hun kinderen mee naar het werk en gaan met een
varkensmasker op aan de slag bij de tandartsstoel waarin hun slachtoffers
moeten plaats nemen. 't Is allemaal gruwelijk, maar je wordt er opgewekt van.
Een aanrader voor wie van zijn visite af wil.
21. Coup de Torchon
Philippe Noiret speelt de rol van zijn leven in een film die genadeloos vast
stelt hoe blanken zich gedragen in koloniën. Hij vertolkt een geplaagde,
door niemand serieus genomen Commissaris die in een vlek rondloopt waar negers
niet gelden voor de Burgerlijke Stand, want die hebben immers geen ziel? Zijn
vrouw heeft de minnaar maar in huis genomen, pooiers doen hem struikelen en
lachen hem uit, kortom... Op een dag neemt de Commissaris een besluit; hij zal
de trekker
overhalen.
En zo geschiedt; er wordt wat afgestorven onder de blanken. Maar zelfs de
zwarte Vrijdag moet er aan geloven - hij heeft een lijk gevonden en is dat stom
genoeg met paard en wagen komen brengen bij het huis van Noirets minnares -;
'Iets teveel witte aarsen gelikt', zoals Comissaris 't uitdrukt.
Een glimlach op de lippen, altijd van goede wil...
De muziek is geweldig, het spel van alle acteurs voorbeeldig, de sfeertekening
van de bekrompen Franse gemeenschap uit de kunst, met hun afkeer van
zwarten.
De mooiste scène is die waarin Noiret's bij meneer Pastoor komt
informeren naar de waarde van de zilveren duif boven het altaar in zijn kerk,
voorstellende De Uitstorting Van De Heilige Geest.
Noiret is een onwaarschijnlijk overtuigende acteur, vooral als 'ie onwetendheid
veinzen moet. Maar de grootste genade van de film is het scenario, dat je
rustig bij de hand neemt maar uiteindelijk doet belanden in een spookhuis van
getikte mensen; het zet op het verkeerde been, maakt je aan het lachen want
ontregelt met iedere wending van het verhaal en zorgt er tenslotte voor dat je
alle begrip hebt voor de Commissaris, die aan het einde van de film het pistool
richt op de inheemse kinderen die dansen in de woestijn... en de trekker niet
kan overhalen.
Een geweldige film.
22. Lola Rennt
Ideale afstudeerfilm aan Filmacademie, maar met zoveel inventiviteit en
kennelijke vreugde gemaakt dat je blijft kijken. Drie mogelijkheden rondom een
overval worden in romantisch perspectief geplaatst.
Iedereen rent zich rot.
23. JFK
Oliver Stone is een gelovige en daarom altijd vatbaar voor de meest
kinderachtige samenzweringstheorieën, bijvoorbeeld die over de moord op
Kennedy. Maar de eerste twintig minuten van "JFK" zijn zo superieur
gemonteerd dat je hem vanaf de eerste seconde al die flauwekul vergeeft. Stone
is gek en de Heere zij geprezen. Kijken naar "JFK" is getuige zijn
van een orgie aan talent, met veel geld tot op het doek gebracht. Stone is de
lievelingsrebel van de Gevestigde Orde die hij in zijn films bestrijdt en dat
heeft alles met zijn grote, grote talent te maken. Een tovenaar.
Dit is zijn beste.
24. La Bonne Année
Lino Ventura bereidt een overval voor op een dure juwelier in Cannes en wordt
verliefd op de uitbaatster van de belendende antiekwinkel. Geregisseerd door
Claude Lelouche, wiens film hiervoor "Un Homme et une Femme" heette,
onderzoekt in "La Bonne Année" waarom mannen voor vrouwen
vallen en omgekeerd. In dit geval loopt 't nog goed af ook en toch is het einde
hartbrekend; hoe kan dat?
Ventura is een van God gegeven Norse Kijker, hij houdt je gevangen zonder iets
te zeggen, zijn twijfel is de jouwe en zijn pech ook.
Ik wist niet wat ik zag.
25. C'est Arrivé Près de Chez
Vous
Briljante zwarte comedy over een seriemoordenaar die gevolgd wordt door een
camerateam dat wil scoren met een documentaire. Veel foute grappen, onze
lustmoordenaar is briljant en afschrikwekkend tegelijk - hij houdt van
musiceren met de cello tijdens huisconcertjes -, altijd op zoek naar nieuwe
prooi, zwarten vermoordend om te zien of 't nu echt waar is wat ze over het
geslacht van negers zeggen? Kennis is macht; kinderen vermoorden ook. Deze film
is van vlak voor
Dutroux en zelden zal de barre werkelijkheid dieper doorvoeld zijn. Geschikt om
geliefdes met wie men breken wil op stang te jagen; maar ook voor verliefde
mensen. Wij zijn dank verschuldigd aan België, waar het geval zonder
subsidie tot stand kwam. Of zouden de instanties hun naam hebben laten
verwijderen?
En wat moet ik nìet hebben?
Nu ja, ik dacht dus aan de drie delen van "The Lord of the Ring",
omdat je nooit weet wie eigenlijk de goeien zijn en waarom er toch maar
voortdurend oorlog wordt gevoerd? 't Is allemaal briljant gemaakt, de draken
vliegen, Orks zijn onze grote vijand, maar persoonlijk interesseert 't me
werkelijk geen bal, zoals ik die boeken van Tolkin destijds ook al van een
aanstootgevende saaiheid vond.
Ook dacht aan ik aan "Starwars", zo mogelijk nog vervelender.
En "The Sound of Music" is een misdaad tegen de mensheid.
't Is niet eerbiedig om het oeuvre van Maria Goos te noemen, dus dat laat ik
dan maar achterwege.
Verder?
"Titanic" is bijzonder imponerend en toch gebeurt er niks; bootje
komt, bootje gaat.
En tot slot; vergeet 't maar.
Theo van Gogh
|