Echt deftig kan ik er niet over doen, maar binnen twee maanden zijn twee films en een serie die ik zou willen regisseren door de boven-ons-gestelden afgewezen, dat wil zeggen, niet goed genoeg bevonden om voor subsidie in aanmerking te komen. Al jaren komt wat ik maken wil moeizaam in aanmerking voor gemeenschapsgeld , moeilijker dan wat anderen willen. En omdat ik overal verdedig dat 't beter ware alle subsidies af te schaffen en te vervangen door een systeem waarbij de geïnteresseerde burger belastingaftrek krijgt als hij investeert, is dat vermoedelijk niet onrechtvaardig. 't Is alsof de grote Scenario-schrijver Hierboven naar me knipoogt en zegt: 'Moest je maar niet zo'n grote bek hebben!...'
Maar toch... toen de serie "Najib & Julia" in aantocht was, togen Gijs van de Westelaken en ondergetekende samen met de AVRO naar het Stimuleringsfonds. Dat fonds wordt al jaren bestierd door Annemiek Gerritsma, een Mevrouw die niet zozeer gehinderd wordt door kennis van zaken waar 't drama betreft, als wel heel goed op de hoogte is van de door haar zelf bedachte regels. Die zijn lichtelijk krankzinnig, maar verdienen de pluim dat ze niet worden aangevochten aangezien de meeste producenten bang zijn voor Annemiek, een gepassioneerde kommaneukster, of moet ik zeggen, een dame die juridische strengheid uitstraalt. Ik mag haar
graag, want de producenten die met haar slijmen en hun mond houden zijn inderdaad de zakken waarvoor zij hen verslijt.
Het Stimuleringsfonds steunde een paar jaar geleden de serie "Quidam, Quidam" zo royaal, dat ik een TV-film voor de VARA - "De Nacht van Aalbers"; begroot op een dikke zeven ton in guldens -, het volgend jaar opeens voor de helft van het Fonds goedgekeurde budget moest draaien, 'of anders moeten jullie opnieuw voor de Commissie komen'.
'We hebben teveel geld uitgegeven', sprak Mevrouw Gerritsma.
"Quidam, Quidam" was het geesteskind van de grote denker Hans Maarten van den Brink, toenmalig Directeur VPRO-TV, die er uit (terechte) schaamte voor zorgde dat het geval rond twaalf uur Zondagavond werd uitgezonden opdat er maar zo min mogelijk mensen zouden kijken.
De Deskundigen van het Stimuleringsfonds waren onder leiding van Mevrouw Gerritsma eensgezind toen "Quidam, Quidam" werd voorgelegd; dit mòest gemaakt worden. Ik bedoel maar, die twaalf miljoen gulden voor "Quidam, Quidam" waren geen enkel punt.
De Deskundigen die "Najib & Julia" moesten beoordelen, ik had nog nooit van ze gehoord, maar dat zegt natuurlijk niets, want van nature begeef ik me niet in juiste kringen. Hun oordeel was vernietigend, onze serie bleek na lezing 'ondramatisch', de karakters waren niet 'onvoldoende uitgewerkt', enfin, we hadden een drol voorgezet. Wel kregen we een bijdrage van fl. 40.000,- om de dertien delen nog 'ns te herschrijven. Volgens Mevrouw Gerritsma zou een en ander wel inhouden dat we in dat jaar, 2002, niet meer in aanmerking zouden komen voor 'een realiserings-bijdrage', wat jammer was, want de AVRO wilde volgende winter op de buis
met het geval. Er moest dus binnen afzienbare tijd gedraaid worden.
De serie werd uiteindelijk gemaakt voor 65.000 Euro per aflevering van een half uur. Ik kan U verzekeren, voor de producenten/regisseur was zulks geen vetpot, sterker, we hielden er letterlijk geen cent aan over, maar we moesten zo nodig, dus dan moet je ook niet zeuren, nietwaar?
"Najib & Julia" won vervolgens het Gouden Kalf voor 'het beste TV-drama' en daar had ik vooral aardigheid in omdat het luid tandenknarsen opleverde bij alle hoofden Drama, zich 'professioneel' noemende producenten en natuurlijk de zelfverklaarde Koningin Maria Goos, die allen meenden dat 't 'onverantwoord' was om met zo weinig geld van start te gaan. Nu heb ik voor me liggen een wervend bedoelde brochure van het Stimuleringsfonds, waarin vier bladzijden zijn gewijd aan de bijdrage van fl. 40.000 aan de bekroonde serie.
'Het Stimuleringsfonds steunde ook "Najib & Julia"!', staat er en letterlijk gesproken kan ik daar niets tegen in brengen. Maar veertigduizend gulden op een budget van zo'n anderhalf miljoen, veel is 't niet. Laat ik 't zo zeggen, dat getrompetter met 'onze bijdrage' komt mij wat onbescheiden voor. Al moet gezegd dat de bloemen die ik van Mevrouw Gerritsma mocht ontvangen na de uitreiking van het Kalf heel mooi waren, een geparfumeerde kus des doods. En al hou ik niet van bloemen, daar moet je in zo'n geval de aardigheid van inzien.
Sindsdien heeft het Stimuleringsfonds de serie "Medea", ingediend door dezelfden als bij "Najib & Julia", natuurlijk ook afgewezen. Naar mijn inzicht met hetzelfde flagrante gebrek aan kennis van zaken, even arrogant en dito vooringenomen. 't Zal met mijn persoon'tje te maken hebben.
Hieraan liep ik te denken nu we over een week "Cool!" gaan draaien, een low-budget-drama met ontspoorde jongeren in de hoofdrol, die in de Glen Mill's-school onder handen worden genomen.
De altijd gesubsidieerde, helaas matig getalenteerde documentairemaker Mart Dominicus, verklaart vandaag in NRC-Handelsblad (26 Januari) dat 'de Nederlandse film niet uitgesproken genoeg is'. Daarom heeft Mart tien keer tienduizend Euro namens het Filmfonds uitgereikt aan tien filmmakers om 'in alle rust' een nieuwe film te ontwikkelen. Mijn naam stond er niet bij en misschien is dat maar beter ook, want 't betreft hier 'de artistieke film' en daar weten de Deskundigen, zo blijkt telkens weer, veel meer van. Ik feliciteer daarom Mevrouw Gerritsma en alle andere Deskundigen die er verstand van hebben van harte met hun diepe inzicht in de wonderen van het Drama. En zie reikhalzend uit naar hun volgende in orde bevonden prachtfilm.

Theo van Gogh