Enfin
In het VARA-programma De Gids werd een fragment getoond van een onderhoud dat
ik voor de camera telefonisch afwerkte met Caroline Tensen. 't Ging hier om een
actie ten behoeve van de hongerende kinderen in Afrika waarbij Mevrouw Tensen
had toegezegd fl. 15.000,- te zullen overmaken, belofte die ze niet was
nagekomen. Voor iemand die haar brood verdient door businessclass voor TV naar
hongersnoden te vliegen, in gezelschap van een grimeuse om haar tegen de bergen
lijken af te doen steken, vond ik dat een overdreven blijk van minachting voor
de arme bloedjes.
Ik citeerde Reve dat ze 'een brandende poppenwagen in haar kut' verdiende, en
't was jammer dat de VARA niet liet zien hoe ik de bewuste woorden in beeld aan
de grote Volksschrijver toeschreef. Je hoorde de presentatrice danig uit haar
bol gaan en enige verwensingen uitspreken. Zo mag ik 't graag horen.
Enfin, de ranke Hanneke Groenteman verklaarde nu desgevraagd dat ik 'een
kleuter' ben 'in een te groot lijf' en dat mijn gevoel voor humor ook
'kleuterachtig' is. Gelukkig is Groenteman zelf bepaald geen kleuter en vooral
in haar verlatenheid als onbestorven weduwe heel volwassen.
Ik vind Hanneke aardig, dus als ik haar op het scherm een paar vragen voorleg,
stel ik daarbij geen netelige over haar mislukte programma met Paul Haenen,
want - hoe zeg ik dat nu beleefd - als mens komt ze mij interessanter voor dan
als programmamaakster. Laatst hield ze me aan op straat om haar enthousiasme te
betuigen over een lovende bespreking die ergens was verschenen inzake het
TV-interview dat ze mij had toegestaan: "t Was ook héél
bijzonder!"
Waarmee ik maar zeggen wil, ''t Kan verkeren'.
Zou Hanneke onze ontmoeting op het scherm in wezen ook 'kinderachtig' vinden?
Vol verwachting klopt mijn hart.
Onder mijn kinderachtige gevoel voor humor vallen natuurlijk ook knipogen als
het doorgeven van het privé nummer van Paul Rosenmöller voor
kijkers die er behoefte aan hebben met de kankerspecialist van Groen Links van
gedachten te wisselen over deze vreselijke ziekte, programma's als "De
Hunkering" of politici in beeld tonen met de gesluierde Mevrouw Van Gogh
met de mededeling dat zij besneden is, 'want daar worden ze rustig van', het
Michaël Zeeman-fonds voor gevallen vrouwtjes laten collecteren bij
premières door dames in mitella en met blauwe
Ogen en Mevrouw Herfkens vragen om een imitatie van het vrouwelijk orgasme ter
leniging van Afrika's onmetelijke lijden.
Gut, en wat al niet meer in mijn eeuwige strijd tegen de verveling.
Over het gebrek aan humor van de Groentemannen dezer' wereld valt niet te
twisten, over mijn zogeheten 'wansmaak' wel degelijk, en overigens; who
cares?
Dag Poppedijne.
Veel amusanter vond ik de reactie van mediadeskundige Martin Bril. Bril meende
dat ik 'brave' televisie maak, 'zoals alle Nederlandse TV'. 't Treft natuurlijk
dat deze gevreesde Volkskrant columnist op papier een toonbeeld is van
onverschrokkenheid. Maar 't leukste is 'ie toch in het wild. Jaren geleden
ontkurkten wij champagne in "Luxembourg" om te proosten op de komende
overwinning van de Geallieerden boven Bagdad. Martin was in die dagen nog flink
aan de snuif en Koning Alcohol en vooral ook uitgekeken op zijn gade, zodat 'ie
met moeite kon
worden weerhouden een dienstertje uit "Luxembourg" ter ere van haar
vakantie op Helsinki Airport met rozen te verwelkomen. Een romanticus.
Uiteindelijk liep de schuld bij zijn dealer op tot meer dan een tonnetje en
vertoonde zijn creditcard iets teveel uitgaven aan hoeren & snoeren. Anneke
Bril greep in en sindsdien is de schrijver bovenal huisvader. Gezien m'n eigen
burgerlijke levenswijze ben ik de laatste om anderen trouw en eerzaamheid te
verwijten, maar om braaf-zijn als bedenking te horen uit de mond van de
noodgedwongen pantoffelheld Bril, stemt toch wat giechelig. Het aplomb waarmee
Bril oordeel'tjes als 'alle TV hier is braaf' naar voren brengt, opent weidse
vergezichten van Deskundigheid, maar 't is de wijsheid van iemand die Engelse
Zondagsbladen leest om ongeziene programma's de lucht in te kunnen steken.
Bril kan prachtig schrijven maar is in het algemeen onleesbaar vanwege gebrek
aan onderwerp. Zijn overgang naar de Volkskrant, die Brils subtiel bedoelde
beschouwingen over de das van een advocaat of het verdriet van Evelien in
moddervette letters afdrukt als ware 't hier een vakbondspamflet, heeft de
genietbaarheid van de stukjes ook al niet vergroot.
Ik moet altijd oppassen als ik 'm tegenkom, tenminste, dat 'ie me correct
citeert. Voor je 't weet wordt in je mond gelegd: "t Gaat niet goed. Het
roer moet om. Ik heb teveel vijanden gemaakt.'
"Martin, dat hèb ik helemaal niet gezegd..."
"Weet ik wel", zegt de scribent en probeert hierbij trouwhartig te
kijken: "Maar ìk vind dat over jou..!
Kees van Kooten werd meermalen opgevoerd, zittend op een terras in gesprek met
mooie meisjes, net als Jan Mulder. Zulks in bijzinnen die wat beschuldigend
klonken en naar overspel lonkten, en dit alles rechtstreeks uit het zinderende
"Luxembourg", nog altijd hèt venster op de wereld voor deze
reiziger langs de steppen van de geest.
Nu ja, 't valt ook niet mee om een dagelijkse column te vullen.
Zoals gezegd, Martin is amusant aan de bar, nooit te beroerd om uit te leggen
dat Dirk van Weelden niet kan schrijven en te gnuiven dat Matthijs van
Nieuwkerk hélemaal aangeslagen was door de kritiek op zijn vertrek bij
AT5. Ik geloof niet ooit een karakterlozer medemens te hebben ontmoet, iemand
die achter je rug zeker kwaad zal spreken maar op je begrafenis met tranen
vooraan staat om er een aardig stukje uit te peuren waarin vooral geklaagd
wordt over de kwaliteit van de koffie achteraf. Bril toonde meer élan en
schreef minder routineus toen je hem nog dronken kon voeren; onderdanig in de
omgang is 'ie altijd geweest.
En tegelijkertijd blijft 't feestelijk om iemand te ontmoeten die zó met
alle winden meewaait. Hij is een karikatuur van onbetrouwbaarheid en daarmee -
vol-strekt ongevaarlijk helaas - een Kuitenbrouwer die kan schrijven.
Nooit iemand kwaad gedaan.
Toen ik hem vertelde Rosenmöllers telefoonnummer te zullen gaan omroepen,
moest 'ie hard lachen en riep vervolgens: "Daar krijg je last mee!"
Bril was de eerste die mij complimenteerde met het bewuste item over Mevrouw
Tensen: "Dat heeft ze verdiend!"
Voor de VARA verklaarde Bril nu dat ik na uitzending mijn slachtoffer
vermoedelijk 'een kist champagne' en rozen had gestuurd, 'want zo ken ik hem
ook wel weer'. Ik word er wel eens treurig van dat iemand jou na zoveel jaren
nog niet kent en met zichzelf verwart. Maar ook hier zalft mijn grote mededogen
alle bezwaren jegens zijn persoontje; hij kan blijkbaar gewoon niet scherper
kijken naar mensen en alleen Martin Bril zendt rozen en champagne, want zijn
leven is, figuurlijk gesproken, één groot relatiegeschenk van de
angstige handelsreiziger.
Vandaar misschien ook zijn ellenlange beschrijvingen van dassen, schoenen en
gebruiksvoorwerpen, da's wel zo handig. 't Zij nogmaals gezegd, kunstig
schrijft Bril zeker, z'n telkens mislukkende romans ten spijt.
"Ik neem hem nooit serieus", zei Martin nu over Theo, en als dat waar
is, is daar niets op tegen. Ik zal mijn vriend volgende keer op het schoolplein
'ns vragen of 'ie nog wel gezien mag worden in gezelschap van iemand die zo
weinig in orde blijkt. En verder is het wachten nu op de eerste niet-brave
column van Martin Bril in twintig jaar.
Twan Huys, de derde Deskundige, zei dat programma's als de mijne in Amerika
'helemaal niet kunnen' en tot onttakeling van televisiestations zouden
leiden.
Ook dat is aantoonbare onzin, maar je kunt niet blijven klagen. 't Was, kortom,
een leerzame avond.
Theo van Gogh |