Babyboomers in nood
Aflevering 1

door Pamela Hemelrijk

Waarin Pamela, samen met de Lux et Libertas ombudsman Micha Kat, gezellig naar een discussiebijeenkomst gaat over de onafhankelijkheid van de Nederlandse dagbladpers, en verdorie bijna alwéér wegens wangedrag en ordeverstoring wordt verwijderd, ditmaal uit het Parooltheater! Wat zijn die persjongens toch lichtgeraakt tegenwoordig!

Wat is er toch met die babyboomers aan de hand, vraag ik u af? Vroeger waren ze verzót op ordeverstoringen! Ze gooiden in de Stadsschouwburg tomaten naar het hoofd van Ank van der Moer. Ze bestormden het podium van het concertgebouw met pannendeksels en notenkrakers. Ze kieperden emmers verf leeg over de minister van Onderwijs. Ze spuwden de Amsterdamse burgervader fluimen op zijn kraag. Het kon ze niet heet genoeg toegaan. De Volkskrant was toen een groot fan van deze ludieke axies, dat staat me nog levendig bij. En nu zijn diezelfde dekselse kwajongens van babyboomers al dodelijk op hun pik getrapt als je vanuit de zaal een schampere opmerking maakt tegen hun held Pieter Broertjes! Dat noemen ze dan een ordeverstoring! How petit-bourgeois can you get, zou me moeder zeggen?
En ons was nog wel nadrukkelijk verzocht om naar hartelust te interrumperen! Want Freek de Jonge en Pieter Broertjes zaten te popelen om een dialoog met de zaal aan te gaan, aldus anchorman Joost Dievendal, de nieuwe hoofdredacteur van het zeldzaam deprimerende sjoernalistenvakblad de Journalist.
U begrijpt, dat lieten Micha en ik ons geen twee keer zeggen, want de onafhankelijkheid van de pers (of liever gezegd het geheel en al ontbreken daarvan) is een van onze favoriete onderwerpen van gesprek. Bovendien werd er op het toneel een ontstellende hoop bullshit verkocht, met permissie. Broertjes verklaarde bijvoorbeeld resoluut dat het tegenwoordig mode was om de pers wegens heulen met de machthebbers aan de schandpaal te nagelen (was het maar wáár, Broertjes; dan zát je hier niet meer!) en dat dat nou maar eens afgelopen moest zijn. Want er bestonden helemáál geen kooterietjes van journalisten, politici, topambtenaren, voorlichters en mediatrainers, volgens hem, en al helemaal niet bij de Volkskrant. Hij, Broertjes, kon zo wel drie (3!) Volkskrantredacteuren opsommen die zo onafhankelijk waren als de pest, pochte hij. "U hoeft ze natuurlijk niet bij name te noemen hoor", zei de gedienstige Dievendal haastig.
En dat noemt zich interviewer, dacht ik. Dadelijk gaat hij Broertjes nog voorlezen dat hij niet tot antwoorden verplicht is, omdat alles wat hij zegt tegen hem gebruikt kan worden. Dus ik roep vanuit de zaal dat ik die namen wél graag wil horen. Nou, Janjoost Lindner bijvoorbeeld, die had zich nooit door wie dan ook laten inpakken. Maar dat was wel lang geleden, had ik sterk de indruk, want hij sprak over Janjoost in de verleden tijd. Volgens mij werkt die onafhankelijke Janjoost daar al jaren niet meer. Hetzelfde geldt volgens mij voor Volkskrantredacteur nummer twee (de naam is me helaas ontschoten) die eveneens werd opgevoerd als een toonbeeld van sjoernalistieke integriteit. (Allemachtig: er werkt dus momenteel bij de Volkskrant zegge en schrijve nog één (1!) onafhankelijke sjoernalist! Een uitermate zorgelijke situatie, zou men zeggen.)
Enfin, wij mengden ons dus af en toe in het gesprek, Micha en ik. De rest van de zaal trouwens ook. Maar onze toon was te schamper, als ik het goed begrepen heb. Wij waren niet beleefd en diplomatiek genoeg tegen Pieter Broertjes en Freek de Jonge, en wij hadden er niet genoeg begrip voor dat het vooral Een Leuke Avond moest blijven, daar kwam het op neer. Dus toen Micha voor de tweede keer zijn mond open deed, vroeg Freek de Jonge of Micha het misschien van hem wilde overnemen, en maakte aanstalten het toneel te verlaten. Micha aarzelde even, en zag er toen vanaf, wat ik achteraf jammer vind. Ik had Freek zijn plaats eigenlijk best willen innemen, om u de waarheid te zeggen. Want ik héb toch een hoop vragen te stellen aan Pieter Broertjes! Wat zou ik hem bijvoorbeeld graag aan de tand hebben gevoeld over dat bespottelijke Volkskrantverhaal van vorige week, onder de kop "Margarita is een nep-prinses". Nep-prinses? Wat gaan we nou krijgen? Dat mokkeltje heeft toch sinds 1980 of daaromtrent de wettelijke status van prinses? Bij Koninklijk Besluit? What more proof do you need, zou me moeder zeggen? Maar de Volkskrant blijkt ergens een gepensioneerde, misschien wel demente, hoogleraar Staatsrecht opgeduikeld te hebben die een fervent tegenstander is van deze wetgeving. Waarom, dat wordt er niet bij verteld. Maar als het aan hem had gelegen was dat Koninklijk Besluit er niet gekomen. Het had nooit mogen gebeuren, aldus de bedlegerige grijsaard.
Als de Volkskrant uit het gemummel van deze bejaarde concludeert dat Margarita een nep-prinses is, dan kun je net zo goed in de krant zetten dat professor Daudt een nep-professor is, als je tenminste een aderverkalkte ex-hoogleraar Bedrijfskunde kunt vinden die indertijd op zijn benoeming tegen was. Of dat alle casino's illegaal zijn, omdat volgens een op sterven na dood zijnde emeritushoogleraar Civielrecht de Wet op de kansspelen er nooit had mogen komen.
Over de konsekwenties die dit nieuws heeft voor de andere kleinkinderen van Juliana wordt gek genoeg helemaal niet gerept: hoe zit dat, hooggeleerde old-timer? Zijn de kinderen van Christina ook nep-prinsessen? Zo nee, waarom niet? En zo ja, waarom heeft de Volkskrant dan niet de voorpagina geopend met de kop: "Drie nep-prinsessen ontmaskerd in Oranjefamilie" (Subkop: Premier Balkenende onderbreekt vakantie)? Had dat niet meer voor de hand gelegen dan?
Wie in dit bezopen verhaal niet de Lange Arm herkent van het Kabinet der Koningin, die heeft geen zintuigen. Eerst heeft die Lange Arm met groot succes het verhaal rondgestrooid dat De Roy van Zuydewijn een nep-baron was, maar het is intussen toch hier en daar uitgelekt dat die gozer zich nooit van die titel bediend heeft, voor zover bekend. Dus begint de Volkskrant nu aan mevrouw van Zuydewijn. Een zichzelf respecterende kwaliteitskrant is immers Altijd Op Zoek Naar Nieuwe Uitdagingen.
Als de Volkskrant zulk hoog spel durft te spelen dat zij de koninklijke status van Margarita openlijk in twijfel trekt, dan gebeurt dan niet zo maar. Dan heeft de Volkskrant zich er eerst terdege van vergewist dat daar van hogerhand geen bezwaar tegen bestaat. Oftewel: dat Margarita door haar beminde tante vogelvrij is verklaard. Misschien kan Beatrix diezelfde bedlegerige ex-hoogleraar Staatsrecht inschakelen om de wetgeving in dier voege te veranderen dat Margarita tot burgermeisje wordt gedegradeerd, terwijl haar nichtjes hun koninklijke status behouden. Een hele uitdaging voor het ouwetje, lijkt mij.
Maar om op die bijeenkomst terug te komen: toen Micha voor de derde keer zijn mond opendeed, legde de zaalwachter hem een spreekverbod op. "Nog één woord, en ik zet je deruit", sprak hij, een dreigende wijsvinger in onze richting priemend. Wij mochten ook niet meer gnuiven of elkaar iets in het oor fluisteren; dat werd ons uitdrukkelijk verboden, op straffe van verwijdering. Het leek wel of we op een strenge nonnenschool zaten. Ja, ze willen dolgraag in debat, maar alleen met mensen die de Volkskrant een kwaliteitskrant vinden. Niet met lui die daar heel anders over denken.
Gelukkig trok anchorman Dievendal zowaar de stoute schoenen aan, en stelde een kritiese vraag: of Broertjes misschien een voorbeeld kon geven waaruit bleek dat de Volkskrant een onafhankelijke krant was? Daar moest Broertjes even rustig over nadenken; hij was blijkbaar geheel door zijn voorraad integere ex-reporters heen. "Na de pauze", beloofde hij. Maar toen kwam er uiteraard niemand meer op terug. En wij konden het ook niet doen, Micha en ik, want wij mochten immers niks meer zeggen.
In de pauze werd het zowaar toch nog geanimeerd. "Dat komt hier maar met veel poeha de martelares van de persvrijheid uithangen", foeterde Freek de Jonge. Ook mevrouw de Jonge had zich wezenloos aan mij geërgerd, zo bleek. Ze verzocht me met klem om weg te gaan, als de voorstelling me niet beviel. "Ik prakkizeer d'r niet over", riep ik geestdriftig. "De voorstelling overtreft juist mijn stoutste verwachtingen! Ik wil d'r geen seconde van missen! Trouwens, waar bemoei jij je eigenlijk mee, bimbo? Heb jij hier de leiding of zo?"
That did it. Ze trok zich beschaafd terug, in plaats van mij de ogen uit te krabben. Every inch a lady, die mevrouw De Jonge; ere wie ere toekomt. Maar ja, de brutalen hebben nou eenmaal de halve wereld, dat weet iedereen. En als ik het nog niet wist, dan heb ik het wel van die babyboomers geleerd. (Bedankt voor de tip nog jongens! Het werkt inderdaad als een trein!)

Pamela Hemelrijk