De Allergrootsten

    Mijn vriendin Ellen en haar man lezen de koran. Ze willen nu eindelijk wel eens weten wat er in dit boek staat. De bijbel hebben ze al achter de rug. De eerste berichten zijn veelbelovend: doem en verderfenis op bijna elke pagina, en de stijl, mijn vriendin wordt er beroerd van. Heel verwarrend is ook dat niet altijd duidelijk is wie nu wat over welke personen zegt. Toch zetten ze door want je kunt maar beter beslagen ten ijs komen als je je in het debat over de multiculturele samenleving mengt. Of zoals Simek graag zegt, "de moelticoeltoerele samenleving".
    Het geloof is een mooi onderwerp. Ook voor atheïsten. Intellectueel Karel van het Reve liep eind jaren tachtig wel vooruit op de actuele politieke problematiek die geloofsrichtingen kunnen oproepen. Hij schreef toen: "Dat mensen goden en profeten willen aanbidden, al dan niet met gebruik van afgodsbeelden, is hun zaak. Maar anderen moeten de volle vrijheid hebben om daar smalende en lasterlijke opmerkingen over te maken. Natuurlijk is het onaardig om voortdurend gelovigen te pesten, en het is redelijk om iemands lichtgeraaktheid te ontzien, of het nu zijn gedichten, zijn moeder, zijn god, zijn inkomen of zijn oorlogsverleden betreft ­ maar je mening moet je kunnen zeggen, ook op smalende toon, lichtgeraaktheid of niet. Het zou een goede zaak zijn als D'66, in samenwerking met VVD en Partij van de Arbeid, een wetsvoorstel zou indienen waarbij de artikelen 147 en 147A van ons Wetboek van Strafrecht zouden komen te vervallen. Dan zou ons vaderland minder op Iran lijken." ¹
    Van deze man houd ik. Zijn uitspraak zou in elke inburgeringscursus thuis horen. Vertaald of niet, dat maakt mij niet uit maar dat iedereen weet hoe er in Nederland gedacht en gesproken mag worden. Dit is de Nederlandse samenleving! Wie zou het niet eens kunnen zijn met Van het Reves uitspraak? Ja, ik kan wel een naam verzinnen, ex-feministe mevrouw Meulenbelt bijvoorbeeld, die zou daar wel eens grote moeite mee kunnen hebben, zij knuffelt immers de moslima's liever dood dan dat ze duidelijkheid schept.
    Karel van het Reve leeft niet meer. We moeten het doen met denkers als Paul Cliteur en Afshin Ellian. Dat gaat heel goed maar de klasse, de stijl, de humor, de scherpzinnigheid, de vanzelfsprekendheid van Van het Reve ben ik in Nederland niet meer tegengekomen. Karel van het Reve was een zeer groot Nederlander, samen met zijn broer Gerard: de allergrootsten.
    Van Gerard houd ik indien mogelijk nog meer. Hij is de grootste schrijver van Nederland, dat durf ik gerust te stellen. Naast de kwaliteiten die zijn broer ook bezit, zijn de hartstocht, zijn overgave, zijn openheid, zijn verlangen en zijn gave te troosten onvergelijkbaar. Gerard blijf je lezen.
    Dat er mensen zijn die zich storen aan zijn voorkeur 'van holletje naar holletje te kruipen', heb ik altijd een raadsel gevonden. Dat hij zich bekeerde tot de roomse kerk, het zij hem vergeven want wat heeft hij ons niet allemaal gegeven?! Gelukkig kunnen we dat dus lezen. Bovendien inspireerde het geloof hem tot het schrijven van prachtige, echte, menselijke gedichten. Na het lezen van onderstaand gedicht van de Volksschrijver is er voor iedereen toch weer hoop op verlichting.

"Het ware geloof

Als de kardinaal een scheet heeft gelaten, zeggen ze:
'Sjonge, jonge, wat ruikt het hier lekker,
net of iemand lever met uien staat te bakken.'
Dat soort katholieken, daar ben ik niet dol op." ²

Annelies van der Veer

1 "Denkbeelden uit een dubbelleven", biografie van Karel van het Reve door Ger Verrips. (Open Domein nr. 42.) Pagina 416, 417. (Uitgeverij De Arbeiderspers - Amsterdam - Antwerpen)
2 "Nader tot U", Gerard Reve. (G.A. van Oorschot) (pagina 139)