Is H.M. van den Brink een beetje zielig?

In Vrij Nederland van afgelopen week stond een column van Hans Maarten van den Brink die ik liever niet gelezen had, want flets en ongeïnspireerd. Maar omdat 't mede over mijn persoontje ging heb ik 't er hier toch over; de bijdrage van HM maakte nog eens goed duidelijk hoe saai het openbare debat is in dit land, dat wil zeggen, hoe braaf en voorspelbaar. Van den Brink legde uit dat ik 'weer eens de krant gehaald' had door een advertentie te plaatsen inzake "Aïsja".
Hij citeerde de tekst niet - "Waarom zou een toneelstuk nìet verboden mogen worden? Stem Fatima Elatik, PVDA" - maar moest verongelijkt toegeven dat Van Gogh toch niet de enige was die bezwaar had tegen het onmogelijk maken van "Aïsja"'s opvoering.
Hij citeerde een hoofdstedelijk PVDA-hotemetoot: 'Ik besloot maar 'ns bij Sybren Piersma langs te gaan. Die ken ik. Hij is tenslotte niet alleen PVDA-politicus maar ook bevlogen bestuurder bij tal van kunstinstellingen en voorzitter van de VPRO. Ook hij was kwaad. Op Van Gogh. Die kwaadheid, zei hij, had de hoofdstedelijke PVDA belet om op de kwestie in te gaan waar het allemaal om draaide: de spanning tussen artistieke en politieke vrijheid aan de ene kant en de godsdienstige gevoelens van verschillende bevolkingsgroepen daartegenover. 'Zo hebben we er helemaal niet over gepraat', zei Piersma, 'We zijn gewoon met z'n allen om Fatima heen gaan staan'. Daarom was ook juridische actie overwogen - en verworpen.
Maar een volksvertegenwoordiger moet er toch gewoon tegen kunnen als ze een keertje 'gans' genoemd wordt? En Van Gogh was toch niet de enige geweest die kritiek op Elatiks standpunt had geuit? Piersma haalde de schouders op. Hij had ook wel gedacht dat de rel zou overwaaien wanneer ze niet reageerden. Maar over "Aïsja", de opera waar strenge moslims aanstoot aan nemen, wilde hij nu best iets zeggen. Dat stuk moest gewoon kunnen worden opgevoerd. In Amsterdam, jazeker. En waarom dan niet in het nieuwe theater dat gebouwd wordt in Zuid Oost, het stadsdeel waar zoveel islamieten wonen? Hij was bereid er persoonlijk voor op de bres te staan, indien nodig. Met een ferme handdruk bezegelden we de constructieve uitkomst van dit gesprek.'
Enfin, waar kom je nog zoveel goedgelovigheid jegens de boven-ons-gestelden tegen? Van den Brink eindigde met: "De nieuwe wethouders kunnen natuurlijk ook hun mond blijven houden over dit soort controversiële kwesties. Misschien levert het hier en daar een zeteltje op. Maar het verbreedt de kloof, tot genoegen van Fortuyn en Van Gogh."
't Valt niet mee om als mislukte directeur-TV van de VPRO te heulen met de relifascisten van de islam en toch schone handen te houden. Wie zich HM's geklungel destijds met Robbie Muntz herinnert, zou overigens niet anders hebben mogen verwachten. Van den Brink meent dat ik de kloof tussen autochtonen en allochtonen wens te verdiepen, maar dat wil ik evenmin als Fortuyn. 't Enige wat ik wil is als vrije burger van een vrij land verschoond blijven van de verboden die allerlei achterlijke gelovigen, of 't nu christenhonden of geitenneukers zijn, voor ons in petto hebben. Die 'kloof' waarover Van den Brink 't heeft, wordt verdiept zolang troetel-Marokkanen als Fatima Elatik hun abjecte voorstellen tot censuur verdedigd zien door politici die met advocaten dreigen zo gauw er kritiek komt.
Dat Van den Brink zo onnozel is om te geloven in de goede trouw van Piersma, is vooral zielig voor iemand die vermoedelijk vooral als 'kritische schrijver' of zoiets te boek wil staan. De zegeningen van Fortuyn zijn veelvuldig, vooral als 't gaat om de ontmaskering van zich deftig voordoende zwakke broeders die zich uit naam van de mensheid geprovoceerd voelen. Of Van den Brink nu het plagiaat van zijn vriend Adriaan van Dis verdedigt of de censuur die bespelers van Fatima Elatik oogluikend willen toestaan, 't is allemaal slecht opgeschreven en pover
beredeneerd. Levens-moe misschien?
Youri Albrecht, die mij op het stukje wees - ik vind VN al jaren zonde van m'n geld want overwegend onleesbaar - vroeg nog aan zijn hoofdredactrice of 'Theo een stukje terug mag schrijven', maar dat mocht natuurlijk niet. 't Is altijdfijn om weer 'ns goed ingepeperd te krijgen wat er in zulke blaadjes onder 'debat' wordt verstaan. En 't is juist dankzij de Xandra Schutte's van deze wereld dat een prins Pim meer dan dertig zetels zal halen.
Waarvoor hartelijk dank.