Lopende zaken

In de werkgroep Drama van de publieke omroepen is met verontwaardiging gereageerd op het gouden Kalf dat ik onlangs in ontvangst mocht nemen, preciezer gezegd, op de manier waarop ik het geval in ontvangst nam; de boven-ons-gestelden vonden 't zielig dat ik Louis van Gasteren een aaitje gaf door me bij het dankwoord af te vragen of de door hem om geld vermoorde onderduiker ook zo ontroerd zou zijn geweest nu Louis een zelfde prijs had gekregen voor zijn documentaire over oorlogstrauma's.
"Van Gogh moet maar geen prijs meer krijgen, da 's iedere keer gedonder", luidde de conclusie. Ik ben daarvan natuurlijk diep onder de indruk. Het grappige is dat Van Gasteren jaren geleden al een documentaire maakte, "Begrijp je nu waarom ik huil?", waarin zo rond '71 kampslachtoffers vertelden over de hel die ze hadden doorgemaakt. Een van de ondervraagden toen was Eibert Meester, internationaal secretaris van de PvdA, die uitvoerig verslag deed van zijn ervaringen in het kamp. Een jaar later bleek dat Meester zijn kampverleden, en daarmee zijn slachtofferschap, volledig uit de duim had gezogen. Mij verwonderde dat niet; uitgerekend bij Van Gasteren stak een oplichter van wal, van Gasteren die ons toen al op de mouw probeerde te spellen dat 'ie zijn onderduiker om zeep had geholpen in opdracht van het Verzet.
Joyce Roodnat (NRC-Handelsblad) vertelt me nu dat in de nieuwe Van Gasteren - waarvan de titel me even is ontschoten - op hun beurt de kinderen van Eibert Meester over het kampverleden van hun vader praten.
U leest 't goed: Eibert Meester zoog 't alles uit zijn duim en de kinderen Meester babbelen nu over hoe het uit de duim gezogen kampverleden van Pappa hun leven verkankerd heeft. Let wel, ik beweer niet dat kinderen nooit het slachtoffer kunnen worden van het nepverleden dat een geschifte vader hen opdringt, maar als je ze dan opvoert in een documentaire over kampleed en -syndromen, is 't wel zo eerlijk de kijker van Pappa's bedrog op de hoogte te stellen en hen van hun kennelijke verwarring. De film die het Kalf kreeg kan nergens gezien worden en zal ook niet op TV vertoond worden. Voordat ik opnieuw Van Gasteren van zijn kleine eigen oorlog beticht en de lezer duidelijk maak dat meneer een crook is, een charlatan, een pooier van het prikkeldraad en een slachtoffer van z'n eigen roofmoord, zou ik zijn prijswinnaar graag gezien hebben. Wie bezorgt me een kopie?

Voor de achtenswaardige deskundigen van de afdeling Drama van onze geweldige publieke omroepen - die in al hun verontwaardiging over mijn persoon'tje vermoedelijk geen idee hebben waarom ik Van Gasteren feliciteerde ('Zielig! Zo'n ouwe man...') -, is dit allemaal gesneden koek; laten we in Godsnaam ons fatsoen bewaren en onze integriteit niet doen verstoren door gezeik over een vermoorde onderduiker, nietwaar?

Maria Goos is ook heel verdrietig. Kort nadat ik het Kalf in ontvangst had mogen nemen kwam ik Mevrouw met haar echtgenoot, acteur Peter Blok, tegen op straat.
Volgens Mevrouw Goos maakte ik toptalenten als degenen met wie ik hier en nu de eer had in gesprek te verkeren, brodeloos. Volgens Blok was ik 'onsympathiek'.
't Kwam allemaal omdat ik goedkoper en sneller werk dan gedaan werd bij de producties waaraan Goos schreef. Dus als ik "Interview" maak voor twee ton in guldens, heeft de producent van Goos voor een vergelijkbaar drama als "Familie" (vier acteurs in een blokhut) fl. één miljoen achthonderdduizend nodig. Hoe zou dat toch komen?
't Is natuurlijk verre van mij om te beweren dat Goos' producent Anton Smit een tiller blijkt te wezen. Veeleer dringt de gedachte zich op dat in het luilekkerland waar mevrouw Gaas kakelend als de gebraden haan over 'kwaliteit' en de kosten die daarmee gemoeid zouden zijn, hij zich vorstelijk heeft laten naaien.
't Is vrij ongebruikelijk dat een scenarioschrijfster vanuit de krant op hoge toon een omroepgemachtigde als de AVRO tot de orde roept over de tot de orde toe te kennen budgetten; persoonlijk heb ik daar wel aardigheid in en de heiligenverering die Mevrouw Goos nu ten deel valt heeft haar vermoedelijk zelf ook doen geloven dat we in haar persoon de top van Nederland bereikt hebben. In mijn ogen is Mevrouw meer een heuvel'tje.
Laatst moest Anton Smit in opdracht van Goos de AVRO bellen om terug te komen op een afspraak over een honorarium voor haar nieuwe scenario; Smit had hier als haar zaakgelastigde zelf tijdens de onderhandelingen mee in gestemd, maar omdat Mevrouw vanwege onze gesprekjes dacht dat ik als dramaproducent bedragen uitgekeerd krijg die de hare te boven gaan - en niet in de gaten had dat ik ook op papier altijd guldens reken, geen euro's, daar ben ik te oud voor -, kreeg de arme Anton op z'n flikker. En de poedel van de meesteres kroop in de telefoon.
Volgens Maria Goos heeft AVRO-directeur Ad 's Gravesande verleden jaar zijn salaris met 40% verhoogd, 'het geld is er'. Uit Mevrouw's woede spreekt een grote onzekerheid en ik vind 't niet aardig om haar alleen maar af te vallen. Maar als ik voorzichtig tegenwerp dat Justus van Oel voor zijn scenario's inzake de lowbudget-serie "Najib & Julia" toch heus fl. 160.000,- heeft gekregen en dat ik door vijf keer zo goedkoop te werken als te doen gebruikelijk ook vijf keer zoveel werk schep, waarbij door mij aangeworven medewerkers altijd het volle pond krijgen, zie ik de verbijstering in haar ogen; hoe kan dat nu?
Altijd maar beweren dat "Pleidooi" en "Oud Geld" alleen 'op niveau' kunnen worden geproduceerd als het zogeheten 'kwaliteitsdrama' dat ze pretendeert te schrijven wanneer er zeshonderd á zevenhonderdduizend gulden per aflevering voor wordt uitgetrokken, en er dan achter komen dat je jarenlang bent bedrogen en voorgelogen door dat toonbeeld van blakende integriteit, Anton Smit... mijn deelneming gaat naar Maria uit. Goos hangt nogal aan de rol van gekwetste kunstenares, en wie ben ik om die haar te misgunnen?
Je zou kunnen zeggen dat iemand die zo hoog van de toren blaast, zich misschien beter eerst op hoogte kan stellen van de cijfertjes. Aan de andere kant, ik verheug me altijd weer in Maria's gekwelde blik -'Ik word miskend!, ik word miskend!'- en de slecht gespeelde, maar diep gemeende verontwaardiging waarin Mevrouw
zich specialiseert. Natuurlijk geeft de heer Smit haar geen inzage in zijn boekhouding en maakt afspraken namens Maria die later op haar last herroepen moeten worden; een likkende deurmat kust de voeten van zijn meesteres. Laat ons buigen voor moeder Maria en een kaarsje ontsteken voor haar menopauze; ik verheug me
op het volgende getetter.
Zet 'm op, popje!

Theo van Gogh