Kroesjewietsj
"In het belang van de staat" draaide in Servië, TV-film door mij
geregisseerd die ooit een Gouden Kalfje won, met in de hoofdrol Bata, een
Joegoslavische acteur die voor de gelegenheid Koerdisch terrorist speelde. Ik
had hem noodgedwongen gekozen omdat de Turken die ik achtereenvolgens voor de
hoofdrol vroeg 't één voor één af lieten weten;
bang voor de familie en de Geheime Dienst.
Achteraf gezien was Bata de beste die ik had kunnen uitkiezen.
Er was een Hollandse Week georganiseerd in een stadje tweehonderd kilometer ten
zuiden van Belgrado. Kinderen was gevraagd met een tekening hun Holland-gevoel
te verbeelden, dus 't bleef een komen en gaan van molens & klompen. De
helft van de tekeningen haalde de expositie niet omdat de kinderen Milosevic en
Carla del Ponte van het UN-tribunaal te Den Haag hadden getekend. Het Proces
wordt rechtstreeks uitgezonden in Kroesjewietsj en van vele kanten kreeg ik te
horen dat de kidnapping van Slobo 't beste is wat de oorlogsmisdadiger had
kunnen overkomen, want nu bevrijd van zijn manische depressies en zich voelend
als een vis in het water.
Mij werd een zitting letterlijk vertaald; Slobo bracht een getuige in
moeilijkheden die beweerd had dat Albanezen onder zijn regime gediscrimineerd
werden. Hij las een lijst voor van honderd namen van Albanezen in topfuncties,
gynaecologen, directeuren TV en zo meer. Demagogisch klonk 'ie zeker en er is
natuurlijk geen mogelijkheid dat meneer ooit vrijgesproken zal worden, want
hoezo 'een eerlijk proces'? Maar het gevolg van de hele poppenkast is wel dat
de man thuis populairder blijkt dan ooit en dat de huidige regering van
Servië - omgekocht met een toezegging van nooit uitgekeerde miljarden als
Slobo kon worden ontvoerd - dagelijks in zijn hemd staat.
"In het belang van de staat" is een Micky Mouse-film vergeleken met
wat ze daar de afgelopen tien jaar van de Staat en de NATO hebben mogen
ondervinden, maar de dames en heren waren beleefd en klapten na afloop.
Ik bezocht een met versleten nonnen bevolkt klooster en hoorde hoe de pope
toestemming vroeg aan de Heer om in vastentijd een slokje Slivovitsj te
nuttigen, en aldus beschikte de God der Grieks-orthodoxen. 's Middags zat ik in
een TV-studio, toen er van alles begon te rinkelen.
"Earthquake", piepte ik en enige omstanders liepen wat witjes aan om
de neus. En ja hoor, vijf punt één op de
schaal van Richter, het episch centrum veertig kilometer verwijderd van hier,
maar toch; drie doden en enige honderden gewonden.
Ik at in een restaurant waar een zigeunerorkest speciaal voor mij, Bata en
enige dames in Zigeunertaal zong, mopjes van een onbeschrijfelijke weemoed die
de overige aanwezigen tot tranen roerde maar mij, de enige die Spa Rood dronk,
met bewondering vervulde.
De schoonheid van Servische vrouwen verdient een lyrische beschrijving, net als
de precisiebombardementen van de NAVO, die wel ministeries maar geen
woonkazernes hadden geraakt in de wijk waar ik werd rondgereden. Ik viel voor
de Servische arrogantie, het Fuck-You! van mensen die fl. 400,- per maand
verdienen maar ongebroken door het leven gaan. Er blijven wel bezwaren, maar
zelf afkomstig uit een land waar de oplichters meer dan zevenduizend moslims
onder hun neus laten afmaken om vervolgens met de troepen rond te dansen - om
dan een
maand voor de verkiezingen met een loos gebaar alsnog af te treden - stel je je
bescheiden op.
Ik hoop voor de weduwen van Sebrenica dat een condoleancebezoekje van Kok hen
bespaard zal worden.
Theo van Gogh |