15-12-2003

Lopende Zaken

Op de redactie van NRC-Handelsblad is gedonder ontstaan over het gedicht dat de Dichter des Vaderlands schreef ter ere van de geboorte van de nieuwe prinses.
Gerrit Komrij eindigde:

                 "En zeg U dit: als uw gejuich oprecht is
                 Zorg dat het kind een leven krijgt dat echt is
                 Gun het een stem, een hart, een eigen pad
                 En schop de monarchie onder haar gat."

Tot nu toe werd ieder gedicht van de Dichter des Vaderlands op de voorpagina geplaatst. Aanvankelijk zou dit onderaan pagina twee geplaatst worden, want men was niet verheugd over die schop onder de gat van de monarchie. Vooral de chef Binnenland, een trouw kerkganger, verwachtte probleempjes met de gemeente op Zondagochtend en bleek het geval 'geen goed gedicht' te vinden. Uiteindelijk haalde Komrij pagina drie, als compromis tussen pr eciezen en rekkelijken waar het ons koningshuis betrof. Mijn bron in dezen is een correpondent van onze Ombudsman. Folkert Jensma vond blijkbaar ook dat de monarchie beschermd moet worden en nam de dichter niet in bescherming. 'Dichter des vaderlands' is als grap begonnen, maar als je dan toch geboortes of rampen laat bezingen, doe 't consequent, zou ik als eenvoudige lezer zeggen. Komrij verricht zegenrijk werk.
Ik herinner me dat zijn gedicht na de moord op Fortuyn dermate beledigend was voor premier Kok dat Eric van Muiswinkel het in grote afkeer parodiëerde bij Barend & Van Dorp. Dichter des Vaderlands zijn lijkt mij een onmogelijke opgave, want wanneer galm je als Tollens en talm je als Larkin? Komrij wantrouwt de meerderheid en dat bestempelt hem van nature als geschikt voor het hoge ambt.
Moge zijn zegenrijke werk tegen schenen blijven schoppen en de gezichten van redacteuren doen bewolken, al dan niet verbannen naar pagina drie.

In Het Parool stond een stuk van Grunberg over Gerard Reve dat vermoedelijk bedoeld was als poging tot vadermoord. Grunberg verwijt Reve dat 'ie niet zo'n groot schrijver is geworden als de door hem, Gerard, bewonderde Toergenjev. Mij zal zulks aan de kont roesten. Eén passage in het zelfvoldane stuk bleef me bij:
"Wanneer een schrijver nog tijdens zijn leven ophoudt omstreden te zijn kan men er zeker van zijn dat hij dood verklaard is en voor niemand een gevaar vormt. Zeg maar gerust: levend begraven."
Vermoedelijk doelt Grunberg hiermee op de jaren dat Reve niet meer als enige het geloof der Kameraden als 'rood fascisme' aanviel; de jaren dat hij niet meer als enige uitkwam voor zijn geaardheid en publiekelijk uitlegde waarom zijn vorm van liefde even achtenswaardig zou moeten worden opgevat als die van welke gezonde hetero ook.
Ik geloof er niets van dat een schrijver 'tijdens zijn leven' omstreden moet zijn om 'levend' te blijven. Maar als Grunberg inderdaad in z'n eigen definitie gelooft, hoe kijkt 'ie dan naar zichzelf? Is er ook maar iets omstreden aan Grunberg zelf? Is er ook maar één opvatting van Grunberg die tegen de heersende mening van de spraakmakende gemeente ingaat?
't Is jammer dat Reve zo aftakelt en dat de Dood hem niet eindelijk in dat verdomde Koninkrijk Gods brengt. Maar als 't over morele moed gaat en onafhankelijkheid van denken licht de oude Heer Reve dement en wel z'n pink en doet zijn pedante recensent verbleken. Grunberg schoffeert niemand en zal nooit tegen heersende vooroordelen ingaan; want Grunberg is In Orde, zo verpletterend in orde. Ook al daarom is Reve een groter schrijver dan Grunberg ooit zal worden.

Theo van Gogh

PS.: Elsbeth Etty blijft schrijven voor NRC-Handelsblad, op de opiniepagina één keer per veertien dagen. Zelf noemt zij dat "een ander ritme". Dat is één keer per week te weinig, maar toch goed nieuws.




Slijmen of
Schelden?
Schrijf Terug
!
Inhoud | D.C.Lama | U Schreef| Archief | Service